Con hẻm dẫn vào khu bán gốm mở ra sau một khúc cua có tiếng chén đĩa va vào nhau lách cách, mùi đất ẩm lẫn mùi rơm khô, và những tấm bạt xanh căng ngang che nắng cho từng dãy kệ. Đây là kiểu làng nghề nằm ngay rìa thành phố, nơi người ta vẫn nung lò bằng củi vào buổi sớm, và người mua thì đến lúc nào cũng được. Khách đứng chen ở đoạn đầu hẻm, chỗ hai ba sạp bán chén bát, lọ hoa, và những chồng tô trắng xếp cao ngang hông. Đi sâu thêm chục căn nhà, hẻm thoáng hơn, chỉ còn tiếng bàn xoay chạy ro ro và tiếng người bán gọi khách quen. Khúc chật nhất là đoạn gần cổng chào, còn đoạn cuối thì vắng vì nhiều nhà chỉ mở cửa từ tám giờ đến gần trưa, chiều có khi nghỉ.
Khúc đầu hẻm và những chồng tô trắng xếp ngang hông
Đoạn đầu hẻm là nơi tập trung nhiều sạp nhất, cũng là nơi dễ bị cuốn vào việc mua quá nhiều. Người bán ở đây quen với khách từ thành phố chạy xuống nửa buổi, nên họ biết cách xếp từng món lên bàn cho khách tự cân. Một chi tiết dễ thấy là các chồng tô ở đây thường được lót bằng giấy báo cũ hoặc xốp mỏng ngay từ lúc trưng bày, không phải đợi khách hỏi mới lấy ra. Ai mua một hai món lẻ để bày thì chỉ cần một lớp giấy gói và cầm tay là đủ. Nhưng nếu định mang về bằng xe máy, đoạn đường sau khi ra khỏi hẻm có vài ổ gà và một đoạn cầu nhỏ, nên cách đóng gói cần chắc hơn mức bình thường.
Chỗ này đông nhất vào khoảng chín giờ đến mười một giờ sáng, lúc các xe tải nhỏ chở hàng vào và khách lẻ cũng tới. Sau mười một giờ, hẻm thưa dần, người bán bắt đầu ăn cơm ngay tại sạp. Đây là khung giờ trống để chọn kỹ từng món mà không bị chen. Đường vào đây đi từ ngã tư chính mất khoảng mười lăm phút xe máy, còn nếu đi xe buýt thì bến cuối cách cổng chào chừng bảy trăm mét, phải đi bộ thêm một đoạn qua hai dãy nhà bán chổi và tre trúc.
Cách đóng gói để xuống xe buýt hoặc qua mấy con dốc mà không sứt
Đóng gói gốm mang về không khó, nhưng cần đúng thứ tự. Lớp đầu tiên là giấy mềm hoặc giấy báo vò nhẹ, quấn riêng từng món, kể cả chén nhỏ. Món nào có nắp thì phải chèn một mẩu xốp hoặc giấy vào giữa nắp và miệng, vì khi rung lắc nắp sẽ nảy lên và sứt mép. Lớp thứ hai là xốp cuộn hoặc bìa carton mỏng quấn quanh từng món đã có giấy. Đừng xếp chồng trực tiếp đĩa lên đĩa; nên để sen kẽ, tức là hai đĩa úp mặt vào nhau và lớp lót ở giữa, hoặc dựng nghiêng trong hộp. Với bình hoa thì phải giữ theo chiều đứng, không nằm ngang, vì cổ bình là chỗ dễ gãy nhất.
Hộp đựng nên là thùng carton có nắp gài, không dùng bịch nilon vì khi va chạm nilon không giữ được. Nếu mua nhiều món nặng, nên chia thành hai thùng nhỏ thay vì một thùng lớn, vì thùng lớn dễ bị xô lệch khi qua đường dốc. Một cách quen thuộc ở đây là nhét thêm túi xốp hoặc giấy vụn vào các khe trống cho đến khi lắc thùng mà không nghe tiếng đồ cứng chạm vào nhau. Cuối cùng, buộc dây băng quanh thùng theo cả hai chiều dọc và ngang, thêm một nút cầm ở giữa cho cân.
Có một điều ít người để ý: khâu vận chuyển sứ dễ xước khi kẹp giữa xe máy. Nếu chở bằng xe máy, nên đặt thùng ở trước bụng, chân giữ hai bên, hoặc dùng túi hai quai đeo chéo qua vai. Để thùng phía sau và cột dây thun thì khi phanh gấp, thùng sẽ nhào tới. Từ khu này về đến các quận trung tâm mất khoảng ba mươi đến bốn mươi phút, tính luôn đoạn đường xấu, nên đóng gói chắc là cách duy nhất để không phải quay lại lần hai.
Gửi xe ở đâu cho lọt và lúc nào nên quay lại
Bãi gửi xe nằm ở phía tay trái của cổng chào, vào bằng một lối nhỏ cạnh tiệm bán đồ nhựa. Chỗ này chỉ nhận xe máy và xe đạp, không có chỗ cho ô tô, nên ai đi ô tô phải đậu dọc theo con đường trước hẻm và đi bộ vào. Bãi giữ được chừng vài chục chiếc, nhưng buổi sáng đông thì phải dắt xe men theo tường, vì lối vào hẹp chỉ đủ một xe qua. Bù lại, phía cuối bãi thông ra một khoảng sân nhỏ, có thể đặt thùng gốm xuống để đóng gói lại lần hai trước khi ra về. Đây cũng là chỗ hay xảy ra nước đọng khi mưa lớn, vì mặt sân thấp hơn đường một đoạn, nên tốt nhất là tránh mấy buổi chiều mưa để không phải bưng thùng qua vũng.
Một thay đổi đáng chú ý là khu này mấy năm gần đây có thêm vài nhà chuyển sang bán đồ trang trí theo kiểu mới, nên một số sạp gốm cũ đã dời vào sâu hơn trong hẻm hoặc chỉ mở cửa vài ngày trong tuần. Người mua quen thường quay lại vào sáng sớm, khoảng bảy giờ, khi lò vừa ra sản phẩm mới và hàng còn nóng. Giờ đó cũng là lúc dễ chọn được món còn nguyên, chưa bị xếp lộn xộn qua tay nhiều khách. Nếu muốn tránh cảnh chen lấn lẫn việc chờ đóng gói lâu, khoảng sau mười một giờ là lúc phù hợp nhất.
Với người mua lần đầu, điều đáng cân nhắc là đừng chọn thùng quá lớn. Một thùng vừa đủ, đóng đúng lớp, sẽ an toàn hơn thùng to nhồi nhiều món.
Đọc thêm: Mua túi da ở hẻm Nguyễn Đình Chiểu nhìn gì để tránh hàng nhái
