Con hẻm trên đường Nguyễn Đình Chiểu đoạn gần chợ Bàn Cờ buổi sáng vắng hoe, chỉ có vài xe đẩy nước mía và tiếng kéo cửa sắt của mấy tiệm mở hàng muộn. Đến tầm ba giờ chiều thì hẻm chật kín, xe máy dựng nghiêng dọc theo một bên vỉa hè, người đi bộ phải nép vào lòng đường, còi xe inh ỏi từ ngã tư phía đầu hẻm dội vào. Những cửa hàng bán túi xách da nằm san sát nhau trong đoạn hẻm dài chưa tới hai trăm mét này, mặt tiền mỗi căn chỉ rộng chừng hai mét rưỡi đến ba mét, biển hiệu treo thấp, có tiệm chỉ ghi mỗi chữ “Da thật” bằng sơn trắng trên tấm gỗ cũ. Khúc đầu hẻm thường trống vì ít người dừng, càng vào sâu càng đông, nhất là đoạn có hai tiệm quay mặt vào nhau như soi gương.
Đoạn nào đông, đoạn nào chen chân không lọt
Khu này hình thành từ lâu, ban đầu là mấy tiệm sửa túi xách rồi dần chuyển sang bán luôn. Đi từ ngã tư Nguyễn Đình Chiểu vào hẻm mất khoảng bốn phút đi bộ nếu không vướng xe, còn nếu đi xe máy thì phải gửi ở bãi giữ xe cách đầu hẻm chừng bảy mươi mét, nằm bên tay trái, sát cây xăng. Bãi đó nhận xe đến sáu giờ chiều, sau đó cửa đóng, ai vào muộn phải dựng xe dọc vỉa hè và dễ bị nhắc. Khung giờ đông nhất là từ ba giờ đến sáu giờ chiều, lúc đó lối đi chỉ còn đủ một người lách qua. Muốn xem hàng thoải mái thì nên vào khoảng mười giờ sáng đến một giờ chiều, khi đó gian hàng mở gần hết nhưng người mua còn thưa. Mấy cửa hàng ở đoạn giữa hẻm có bậc tam cấp cao, nước mưa từ trên dốc chảy xuống đọng thành vũng trước cửa, nhiều hôm mưa lớn cả đoạn phải kê gạch để bước vào.
Những tấm da mềm và mùi keo thoảng qua trong tiệm nhỏ
Bên trong một tiệm điển hình, túi xách treo thành ba tầng: tầng trên là ví cầm tay và túi đeo chéo, tầng giữa là túi tote và túi công sở, tầng dưới cùng là ba lô và túi du lịch. Người bán thường lấy một tấm da từ trong tủ ra để khách sờ thử, tấm da thật khi gấp lại sẽ nổi gân mờ, khi thả tay ra vết gấp từ từ phẳng lại, còn da tổng hợp thì vết gấp đứng yên và mặt da bóng đều như nhựa. Mùi trong tiệm cũng khác nhau: tiệm bán da thật thoảng mùi thuộc da hơi nồng, còn tiệm bán hàng nhái thường có mùi keo công nghiệp ngọt gắt, đứng gần là thấy. Đường may ở quai túi là chỗ dễ lộ nhất, hàng thật may hai lớp chỉ so le nhau, hàng nhái may một đường thẳng tắp và mũi may đều tăm tắp đến mức đáng ngờ. Khóa kéo trên hàng thật nặng tay, kéo êm, còn khóa nhái thì nhẹ bẫng và hay kẹt ở đoạn giữa.
Đường Hồ Văn Huê và vỉa hè Phan Xích Long: hai kiểu chỗ khác nhau
Đoạn Hồ Văn Huê gần công viên có mấy tiệm nằm trong nhà phố, cửa kính, máy lạnh, khách vào phải bấm chuông. Ở đây giá cao hơn hẳn, nhưng bù lại túi được bày theo bộ sưu tập nhỏ, có ghi rõ nguồn da. Ngược lại, vỉa hè Phan Xích Long buổi tối có vài sạp bán túi da treo trên giá sắt, người bán ngồi ghế nhựa, hàng để trong thùng xốp. Sạp kiểu này thường bán hàng trôi nổi, không có hóa đơn, và đổi trả gần như bằng không. Điểm chung của cả hai nơi là nếu khách hỏi quá kỹ về xuất xứ, người bán sẽ chuyển sang giới thiệu mẫu khác. Điều đáng chú ý là mấy sạp vỉa hè chỉ dọn từ bảy giờ tối, còn ban ngày chỗ đó là bãi đậu xe máy của quán cà phê kế bên, nên muốn xem hàng phải canh đúng giờ.
Cách xem đường may, khóa kéo và đế túi trước khi trả tiền
Một trong những bất tiện dễ gặp ở khu hẻm Nguyễn Đình Chiểu là ánh sáng trong tiệm vàng vọt, khó nhìn màu da thật. Cách xử lý là bước ra ngoài cửa, đưa túi lên ngang tầm mắt dưới nắng trời, khi đó màu sẽ lộ rõ và vết xước nhỏ cũng hiện ra. Kiểm tra đáy túi bằng cách lật ngược, hàng thật đáy thường có một lớp lót cứng, đường viền dán đều, không lem keo ra ngoài. Kiểm tra quai đeo: đặt túi lên cân cảm giác, quai thật chịu được sức nặng của hai chai nước lớn mà không giãn, quai nhái kéo nhẹ là thấy đàn hồi giả. Nếu người bán chỉ cho xem một góc rồi cất túi vào hộp, đó là dấu hiệu nên xem chỗ khác. Có tiệm cho đổi trong ba ngày nếu phát hiện lỗi, nhưng điều kiện là giữ nguyên tem và hóa đơn, nên hỏi trước khi trả tiền. Cũng nên lưu ý rằng cách kiểm tra này chỉ đúng tương đối, vì có loại da ép tốt đến mức khó phân biệt bằng mắt thường.
Chuyện đổi chủ và giờ mở cửa thất thường ở mấy tiệm lâu năm
Vài tiệm trong hẻm đã đổi chủ trong hai năm trở lại đây. Chủ cũ chuyên hàng da thật, chủ mới nhập thêm hàng giá rẻ để bán cho khách du lịch, nên chất lượng trong cùng một cửa hàng có thể khác nhau tùy tầng. Giờ mở cửa cũng thất thường: có tiệm ghi mở từ tám giờ sáng nhưng đến mười giờ mới kéo cửa, có tiệm đóng sớm vào ngày mưa vì nước ngập trước bậc tam cấp. Người mua quen thường gọi điện trước để chắc chắn tiệm mở, hoặc canh vào đầu giờ chiều. Điểm thuận lợi là các tiệm nằm gần nhau, nếu một tiệm đóng thì chỉ mất một phút đi bộ sang tiệm kế bên. Khu vực này cũng gần chợ Bàn Cờ, nên sau khi xem túi có thể ghé qua mua vải hoặc chỉ may cùng đoạn đường.
Cầm túi ra ngoài nắng kiểm tra trước khi trả tiền, đó là cách rẻ nhất để không mang về một món hàng nhái đội lốt da thật.
Đọc thêm: Kiểm tra giày thể thao thật khi mua ở trung tâm thương mại Sài Gòn
