Dòng xe trên đường Pasteur đoạn gần Hồ Con Rùa buổi trưa vẫn cuồn cuộn một hướng, nhưng tới khoảng bốn giờ chiều thì phân làn đổi khác: bên trái nhường cho chiều ngược lại, bên phải gồng lên chịu tải. Ở giao lộ với Võ Văn Tần, một hàng biển phụ gắn trên trụ cao, mặt còn lại bị khuất sau tán cây me cổ thụ. Tài xế lạ đi ngang thường ngước lên tìm dòng chữ đỏ, rồi vội vàng liếc xuống vạch kẻ đường đã mờ sau mấy lớp sơn vá.
Kiểu đường một chiều lật hướng theo khung giờ không còn hiếm ở trung tâm Sài Gòn. Nó giải quyết ùn tắc giờ cao điểm, nhưng đồng thời tạo ra một lớp biển báo chồng chéo mà chỉ người đi quen mới đọc đúng. Đây là cách những tuyến phố ấy vận hành, và cách biển báo ở đó buộc tài xế phải cập nhật.
Đường Pasteur đoạn qua Hồ Con Rùa và Võ Văn Tần
Đoạn Pasteur từ Nguyễn Đình Chiểu tới Võ Văn Tần là ví dụ rõ nhất. Vào khung bảy giờ tới chín giờ sáng, xe chỉ được chạy một chiều từ hướng Hồ Con Rùa đổ về Võ Văn Tần. Qua mười giờ, dòng xe đã thưa, khoảng cách giữa hai đèn đỏ ngắn hơn nên nhiều người lầm tưởng được phép quay đầu. Thực tế biển phụ ghi giờ hiệu lực nằm cách giao lộ chừng bốn mươi mét, khuất sau cột đèn chiếu sáng. Đi từ ngã tư Nguyễn Đình Chiểu tới ngã tư Võ Văn Tần mất chừng bảy phút nếu đúng đèn, nhưng có thể mất gấp đôi khi chiều lật ngược vào giờ tan tầm.
Bất tiện nằm ở chỗ vạch sơn chỉ đường cũ chưa xóa hết, nên có vạch cũ chỉ mũi tên ngược với biển mới. Vào mùa mưa, nước đọng ngay đoạn gần lề khiến vạch mũi tên chìm dưới lớp nước đục, tài xế buộc phải đoán theo luồng xe phía trước.
Ngã tư Nguyễn Thị Minh Khai và Pasteur: biển giờ nằm phía nào
Ở giao lộ này, biển một chiều theo giờ treo trên giá long môn bắc ngang đường, hướng về phía xe đi từ Nguyễn Thị Minh Khai rẽ phải. Người đi từ hướng Bà Huyện Thanh Quan tới thường không thấy biển vì nó nằm chếch về phía bên kia giao lộ. Muốn đọc đúng, phải dừng trước vạch khoảng mười mét và nhìn lên trụ thứ hai bên trái. Khung giờ chật là sáu giờ tới tám giờ sáng và bốn giờ tới bảy giờ tối. Ngoài hai khung đó, đường gần như trống, chỉ còn vài xe ôm công nghệ chạy lẻ tẻ.
Một thay đổi đáng chú ý là biển cũ bằng tôn đã được thay bằng biển phản quang có viền đỏ, nhưng chân trụ cũ vẫn còn nằm lại, tạo cảm giác có hai biển cùng hiệu lực. Nhiều tài xế đậu xe ngay dưới chân trụ cũ để chờ đèn, làm lối rẽ phải về Nguyễn Thị Minh Khai hẹp lại còn một làn.
Cầu Ông Lãnh và đường Võ Văn Kiệt: chiều đổi theo giờ tan tầm
Khu vực cầu Ông Lãnh có đoạn một chiều theo giờ áp dụng cho làn hỗn hợp. Buổi sáng, làn trong dành cho xe máy chạy từ quận 1 sang quận 4. Từ ba giờ chiều, làn đó lật ngược cho xe từ quận 4 về quận 1. Khoảng cách từ mép cầu tới trạm xe buýt gần nhất chừng hai trăm mét, nhưng biển báo lại nằm sau trạm, nên người vừa xuống xe buýt dễ đi ngược làn mà không hay. Vào giờ cao điểm, khu vực này kẹt cứng, có hôm đứng yên gần nửa tiếng mới qua được mũi cầu.
Điểm bất tiện khác là đèn tín hiệu ở đầu cầu không có bộ đếm giây, nên tài xế phải căn theo lượng xe đối diện. Khi trời mưa lớn, nước ngập sát lề khiến làn sát lề phải bỏ trống, dồn xe vào làn giữa vốn đã hẹp.
Đường Nguyễn Hữu Cảnh, đoạn qua Thị Nghè
Đoạn Nguyễn Hữu Cảnh từ cầu Thị Nghè tới ngã ba với Nguyễn Bỉnh Khiêm có biển một chiều theo giờ treo trên cột đèn ở lề phải. Biển ghi rõ hai khung giờ: sáng từ sáu giờ tới chín giờ, chiều từ bốn giờ tới bảy giờ. Ngoài khung đó, đường chạy hai chiều bình thường. Điều đáng nói là khoảng cách giữa hai biển liền kề chỉ hơn một trăm mét, nhưng một biển bị cây xanh che gần hết mặt chữ. Muốn đọc đủ, tài xế phải chạy chậm hoặc dừng đèn đỏ ngay dưới biển.
Vào giờ tan tầm, hàng xe từ hướng Thị Nghè đổ về thường xếp dài tới tận chân cầu. Ngược lại, buổi trưa đoạn này vắng tới mức có thể chạy hết tuyến trong bốn phút. Đây là kiểu đường mà giờ giấc quyết định tốc độ nhiều hơn lưu lượng.
Khu vực quanh chợ Bến Thành: biển phụ đặt lệch
Vòng xoay chợ Bến Thành có vài tuyến một chiều theo giờ áp dụng cho các đường nhánh: Lê Thánh Tôn, Phan Bộ Châu, Phan Chu Trinh. Biển phụ thường được gắn thấp, ngang tầm kính lái xe con, nhưng lại nằm trên hè phía đối diện chiều xe chạy. Người từ hướng Lê Lợi tới muốn rẽ vào Phan Bộ Châu phải nhìn biển bên trái, trong khi mắt quen nhìn phải. Kết quả là nhiều xe rẽ vào rồi mới phát hiện đang đi ngược giờ cho phép.
Chỗ gửi xe gần đó nằm trong hẻm nhỏ trên đường Lê Thánh Tôn, lối vào chỉ đủ một xe máy, nên ô tô phải gửi ở bãi xa hơn, cách giao lộ chừng ba trăm mét. Mùa mưa, miệng hẻm này ngập tới yên xe, gần như không ai dám chạy vào.
Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa và Pasteur: cặp một chiều lệch giờ
Hai tuyến này tạo thành cặp một chiều ngược nhau, nhưng giờ hiệu lực không trùng khớp hoàn toàn. Nam Kỳ Khởi Nghĩa một chiều cố định theo hướng từ Hàm Nghi về Nguyễn Thị Minh Khai. Pasteur thì lật chiều theo giờ ở đoạn giữa. Vì vậy, tài xế đi từ Hàm Nghi lên theo Nam Kỳ Khởi Nghĩa, tới ngã tư với Pasteur có thể bị buộc rẽ phải vì Pasteur đang ở khung giờ ngược lại. Muốn đi thẳng tiếp, phải chờ tới khung giờ cho phép, thường là sau bảy giờ tối.
Khoảng cách giữa hai trụ đèn ở cặp đường này chỉ khoảng hai trăm mét, nhưng có tới bốn biển chỉ dẫn khác nhau, gồm biển cấm, biển giờ và biển phụ hướng đi. Người mới lái dễ dừng giữa giao lộ để đọc biển, gây ùn phía sau.
Cách cập nhật biển báo cho tài xế quen đường
Kinh nghiệm chung ở những tuyến này là nhìn theo ba lớp: biển chính trên cao, biển phụ ghi giờ, và vạch sơn dưới mặt đường. Khi ba lớp không khớp, ưu tiên biển chính, vì đó là căn cứ xử lý. Buổi tối, biển phản quang chỉ sáng rõ khi có đèn xe chiếu tới, nên tài xế nên giảm tốc trước giao lộ có gắn biển phụ. Một mẹo khác là quan sát luồng xe phía đối diện: nếu bên kia có xe chạy ngược chiều mình đang định đi, gần như chắc chắn khung giờ đã lật.
Với người gửi xe gần khu trung tâm, nên chọn bãi nằm ngoài phạm vi đổi chiều, tránh gửi sát giao lộ vì lúc lấy xe ra có thể gặp giờ ngược, buộc phải vòng xa. Giá gửi xe máy ở các bãi quanh Hồ Con Rùa thường thấp, chỉ vài nghìn đồng một lượt, nhưng bãi ô tô thì đắt hơn và nhanh hết chỗ vào cuối tuần.
Điều đáng lo nhất không nằm ở biển báo, mà ở thói quen. Người chạy quen một tuyến sẽ nhớ chiều cố định, tới khi khung giờ đổi thì phản xạ cũ dẫn sai. Cách an toàn là mỗi lần qua giao lộ có gắn biển phụ, chậm lại vài giây để đọc, thay vì tin vào trí nhớ. Ở thành phố mà đường một chiều thay đổi theo giờ, chậm một nhịp đèn còn hơn đi ngược một đoạn.
Đọc thêm: Đi taxi hay xe công nghệ cho đoạn ngắn ở Sài Gòn: tính từ Bà Hạt qua Nguyễn Trãi
