Quán ốc ven đường có mặt tiền chừng bốn căn nhà, bàn kê kín từ vỉa hè vào tới tận trong, người đi bộ phải lách qua khe ghế nhựa, tiếng gọi thêm đá, thêm rau răm, thêm một chén muối ớt chồng lên nhau. Chỗ này đông nhất từ 19 giờ tới 21 giờ, qua 22 giờ bàn trống dần, chỉ còn vài nhóm ngồi dai. Đó cũng là lúc câu hỏi khó bắt đầu nổi lên: ai trả, trả bao nhiêu, ai chuyển khoản cho ai. Chuyện chia hóa đơn ở Sài Gòn không nằm ở quán sang hay quán bình dân, nó nằm ở cái khoảnh khắc mọi người cùng nhìn xuống tờ giấy tính tiền.
Quán ốc và bàn nhậu vỉa hè quận 4 xuống gió
Khu quán ốc dọc mấy con hẻm đổ ra bờ kè quận 4 có đặc điểm chung: bàn nhỏ, ghế thấp, người ngồi chen chúc, và bàn bên cạnh nghe rõ mồn một chuyện của mình. Nhóm đông từ sáu người trở lên hầu như không có bàn riêng, phải nối hai bàn hoặc ngồi thành hai dãy đối diện. Khoảng cách từ bàn đầu tới bàn cuối chừng ba mét, đủ để người ngồi cuối không nghe ai gọi thêm món và cũng không thấy mặt người cầm tờ hóa đơn. Cách xử lý quen thuộc là chia theo đầu người, mỗi người đưa tiền mặt cho một người ngồi giữa. Kiểu này đỡ lúng túng nhưng dễ nảy sinh chuyện người ăn ít trả bằng người ăn nhiều. Bất tiện đáng kể của khu này là mưa xuống thì nước dâng, bàn ghế phải dồn vào trong, việc tính tiền cũng bị kéo dài vì chủ quán lo dọn trước.
Quán bia hơi trên đường Trần Não lúc tan ca
Đoạn đường này có mật độ quán bia dày, mỗi quán mặt tiền khoảng hai căn, san sát nhau, buổi chiều 17 giờ tới 19 giờ là lúc kín chỗ nhất vì đám nhân viên văn phòng gần đó kéo ra. Nhóm đông ở đây thường mang tính chất công ty, và cách trả tiền hay được chọn nhất là một người đứng ra ứng trước rồi thu lại sau. Cái khó nằm ở chỗ người ứng tiền phải nhớ ai đã đưa, ai chưa đưa, trong khi bàn bên cạnh liên tục gọi thêm. Chỗ gửi xe của những quán này thường nằm lùi trong hẻm phía sau, xe máy dựng kín, muốn lấy xe ra phải chờ người trước. Vì vậy nhiều nhóm chọn cách chuyển khoản cho một người trước khi ra về, ngồi lại thêm vài phút ngay tại bàn để đối chiếu, thay vì đứng giữa hẻm gửi xe mà bấm điện thoại.
Nhà hàng trong hẻm Phan Xích Long và cái bàn dài mười ghế
Khu ăn uống quanh Phan Xích Long có nhiều nhà hàng nằm trong hẻm, lối vào hẹp, một số chỗ chỉ cách mặt đường chừng ba chục mét nhưng phải qua hai khúc quanh. Bàn dài kê cho nhóm đông thường ở tầng trên hoặc trong cùng, khiến người ngồi đầu bàn và cuối bàn gần như không nói chuyện được với nhau. Hóa đơn ở đây thường được in chi tiết từng món, có dòng tổng cộng rõ ràng, nên cách chia hay được dùng là đọc to từng món rồi ai ăn món nào tự tính phần đó. Cách này minh bạch nhưng tốn thời gian, dễ dẫn tới tranh luận về đĩa rau hay chai nước dùng chung. Giờ mở cửa của nhiều chỗ trong hẻm khá thất thường, có hôm nghỉ sớm hơn biển hiệu ghi, nên nhóm đông hay chốt địa điểm bằng cách gọi trước chứ không ghé ngang.
Quán chay và quán cơm trên đường Nguyễn Trãi khúc chợ
Đoạn Nguyễn Trãi gần chợ có nhiều quán cơm và quán chay bán theo suất, khách đông nhất vào khoảng 11 giờ tới 12 giờ trưa, sau đó vắng hẳn. Đặc điểm của những quán này là mỗi người gọi một phần riêng, giá gần như nhau, nên việc chia hóa đơn ít căng thẳng hơn. Cái lúng túng lại nằm ở chỗ quán nhỏ, không có máy tính tiền, chủ quán ghi nhớ bằng giấy nháp và tính nhẩm. Nhóm đông tám người đôi khi phải chờ chủ quán tính lại hai lần. Cách đơn giản nhất ở đây là mỗi người tự trả phần mình ngay khi gọi, hoặc đưa tiền mặt theo suất cho người thu tiền đứng ở quầy. Vị trí quán sát lề đường, xe đậu dưới lòng đường thành hàng dài, nên ai tới trễ thường phải gửi xe xa hơn và đi bộ vào, việc gom tiền cũng vì thế mà tản mát.
Tiệm cà phê nhiều tầng trên đường Lý Tự Trọng
Những tiệm cà phê nhiều tầng ở khu này có mặt tiền một căn, cầu thang hẹp, mỗi tầng kê được vài bàn. Nhóm đông thường được xếp lên tầng trên cùng, và đây là nơi việc chia hóa đơn dễ rơi vào bế tắc nhất vì không ai muốn đi xuống quầy. Cách làm quen thuộc là một người xuống trả trước, sau đó cả nhóm chuyển khoản lại. Khung giờ từ 20 giờ tới 22 giờ là lúc tiệm kín, máy lạnh chạy hết công suất, nhân viên ít khi đứng chờ ở bàn. Nhiều nhóm chọn cách tính tròn theo đầu người, phần chênh lệch nhỏ để người đứng ra trả chịu, đổi lại khỏi phải ngồi bấm máy tính giữa tiếng nhạc. Bất tiện của khu này là giá đồ uống chênh nhau khá rõ giữa các món, nên tính tròn đôi khi khiến người gọi trà đá trả nhiều hơn người gọi cà phê đá.
Quán nướng trên đường Bùi Viện và chuyện đếm món
Khu Bùi Viện về đêm có nhiều quán nướng, bàn kê sát nhau, người đi bộ tràn xuống lòng đường. Nhóm đông ở đây thường gọi món theo kiểu lẩu nướng chung, thức ăn đặt giữa bàn, nên việc quy trách nhiệm từng phần gần như không làm được. Cách phổ biến là chia đều, và để tránh lúng túng, một người trong nhóm đứng ra thu tiền trước khi món cuối được dọn lên. Đoạn này chật nhất từ 21 giờ trở đi, khó tìm chỗ đậu xe, nhiều người phải gửi xe ở bãi cách đó vài chục mét. Thay đổi đáng chú ý là vài quán đã chuyển sang yêu cầu thanh toán trước khi gọi thêm, một cách làm lạ với khách quen ngồi lâu, nhưng lại giúp nhóm đông khỏi phải dừng giữa cuộc vui để tính tiền.
Quán nhậu trong hẻm khu Bà Chiểu và phép thử của người ứng tiền
Khu Bà Chiểu có nhiều quán nhậu nằm sâu trong hẻm, lối vào chỉ vừa một xe máy, biển hiệu nhỏ, không có chỗ đậu xe riêng. Nhóm đông tới đây thường đi hai ba xe, dựng xe dọc hẻm nhà dân, và việc này đã là một phần lúng túng trước khi tính tới hóa đơn. Quán nhỏ nên chủ thường đứng ra thu tiền trực tiếp, không có nhân viên riêng. Nhóm nào chọn cách một người ứng trước thì phải xác định rõ ai đã đưa, ai chưa, và nên chốt ngay lúc còn ngồi, trước khi mọi người đứng dậy lấy xe. Một thay đổi của khu này là giá cả lên xuống theo buổi, hàng hải sản buổi tối đắt hơn buổi chiều cùng ngày, nên nhóm đông hay chọn ngồi sớm để chốt hóa đơn gọn hơn. Chuyện chia tiền ở Sài Gòn rốt cuộc xoay quanh một điều giản dị: người đứng ra thu phải nói rõ cách tính trước khi món đầu tiên được dọn lên.
Câu hỏi thường gặp
Đi nhóm 8 người ở quán ốc quận 4 nên chia tiền thế nào cho nhanh?
Chia theo đầu người và đưa tiền mặt cho một người ngồi giữa là cách phổ biến nhất. Nếu có người ăn ít, nên chốt trước khi gọi món để tránh lúng túng lúc tính tiền.
Quán nhậu trong hẻm Bà Chiểu có nhận chuyển khoản không?
Phần lớn quán nhỏ trong hẻm chỉ nhận tiền mặt, chủ đứng thu trực tiếp. Nhóm đông nên cử một người ứng trước và ghi lại ai đã đưa ngay khi còn ngồi.
Vì sao tiệm cà phê trên Lý Tự Trọng hay tính tròn theo đầu người?
Vì nhóm đông ngồi tầng trên, ít ai muốn xuống quầy, và giá các món chênh nhau. Tính tròn giúp khỏi bấm máy tính giữa tiếng nhạc, phần lệch nhỏ thường do người đứng ra trả chịu.
Đọc thêm: Cà phê vợt đá Sài Gòn: rót sao cho sánh mà đá không kịp loãng
