Đường Pasteur đoạn từ Nguyễn Thị Minh Khai tới Lê Lợi là dải nhựa nghiêng dần về phía chợ Bến Thành. Hai bên là những căn nhà mặt tiền bị cắt nhỏ thành vô số hẻm cụt, hẻm thông, hẻm chữ L. Khách đi bộ ven đường phần lớn mặc sơ mi, đeo dây thẻ, tay cầm ly nhựa hoặc túi giấy. Buổi sáng xe máy từ các ngã tư đổ vào đây rất đều. Tới khoảng mười một giờ, tốc độ chậm lại rõ. Không phải kẹt xe. Kẹt người tìm chỗ ăn trưa.
Hẻm 212 Pasteur, khúc chật nhất của giờ trưa
Hẻm 212 là lối vào hẹp, hai bên tường cũ, phía trên dây điện chằng chịt và mái tôn của mấy căn nhà dân. Đi từ ngã tư Pasteur giao Lê Thánh Tôn vào tới đầu hẻm mất khoảng bốn phút nếu đi bộ chậm. Đi xe máy thì phải để xe bên ngoài, vì hẻm chỉ đủ một người đi bộ và một xe máy lách qua. Từ mười một giờ đến mười hai giờ ba mươi, dòng người vào ra chồng lên nhau. Người đứng chờ gọi đồ, người cầm hộp mang về, người vừa tới đang dắt xe tìm chỗ. Quán cà phê nằm cuối hẻm, sau khoảng sân nhỏ có giàn dây leo. Mặt tiền rộng khoảng ba mét, cửa mở vào trong tối hơn ngoài đường. Biển hiệu chỉ là tấm bảng chữ nhỏ gắn nghiêng trên tường, nên người lạ thường đi quá lối vào rồi mới quay lại.
Chỗ ngồi tính bằng ghế, không tính bằng bàn
Bên trong quán chia hai khoảng: dãy bàn dài sát tường cho khách ngồi một mình, và khoảng nhỏ hơn đặt vài bộ bàn thấp cho nhóm hai hoặc ba người. Khách văn phòng tới đây thành hai đợt rõ rệt. Đợt đầu từ mười một giờ mười lăm tới mười một giờ bốn mươi lăm, phần lớn là người làm ở các tòa nhà trên đường Nguyễn Thị Minh Khai và Lê Thánh Tôn, đi bộ mất năm tới bảy phút. Đợt sau từ mười hai giờ tới mười hai giờ bốn mươi lăm, đông hơn, thường là khách đi xe máy từ xa, gửi xe ở bãi nhỏ đầu hẻm bên tay phải. Sau mười hai giờ bốn mươi lăm, quán thưa rất nhanh. Tới khoảng một giờ mười lăm thì chỉ còn vài người ngồi nói chuyện nhỏ. Chỗ ngồi ở đây tính theo ghế: có hôm bàn hai người bị ghép thêm một chiếc ghế nhựa, có hôm khách phải đứng chờ ở sân trước vì không còn chỗ.
Nhịp sống quanh quán khi hết giờ trưa
Qua giờ cao điểm, con hẻm đổi nhịp. Người bán vé số và người giao hàng bắt đầu ghé vào, đôi khi ngồi nhờ ở băng ghế ngoài sân. Tiếng máy xay cà phê trong quán vẫn đều, nhưng tiếng nói chuyện giảm hẳn. Một số khách ở lại làm việc trên máy tính tới khoảng hai giờ. Sau đó quán gần như vắng cho tới chiều. Giờ mở cửa của quán không ổn định: có ngày mở từ bảy giờ, có ngày tới gần tám giờ mới thấy người dọn bàn. Người quen thường canh theo tiếng máy xay thay vì theo giờ ghi trên cửa. Vào mùa mưa, nước dồn từ mặt đường Pasteur chảy xuống hẻm khá nhanh, đoạn sân trước quán đọng thành vũng, khách phải bước qua mấy viên gạch kê tạm. Đây là bất tiện đã có từ lâu và gần như không thay đổi.
Đi từ Bến Thành tới hẻm, và chuyện làm ăn bên trong
Từ chợ Bến Thành, đi bộ theo đường Lê Lợi rồi rẽ vào Pasteur mất khoảng mười lăm tới hai mươi phút. Đoạn dễ đi nhất là trước mười một giờ vì vỉa hè còn thông. Nếu đi xe buýt, trạm gần nhất nằm trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, cách đầu hẻm chừng bốn trăm mét. Đây cũng là lý do nhiều người chọn đi bộ thay vì chạy xe, nhất là giờ trưa khi bãi gửi xe đầu hẻm thường kín. Về chuyện làm ăn, khu hẻm này là ví dụ cho kiểu kinh doanh dựa vào khách quen và giờ cao điểm: quán không cần mặt tiền lớn, không cần biển quảng cáo, nhưng phải đủ chỗ ngồi và đủ nhanh trong khoảng một tiếng đồng hồ. Có quán mở thêm buổi tối để bù lại, có quán chỉ bán trưa rồi đóng. Vài năm trở lại đây, một số căn trong hẻm đổi chủ hoặc sửa lại mặt bằng, khiến khách quen phải hỏi nhau xem quán còn ở chỗ cũ hay đã dời đi. Sự thay đổi diễn ra chậm, nhưng đủ để thấy một con hẻm nhỏ trên đường Pasteur vẫn là nơi nhịp sống văn phòng và nhịp sống đường phố gặp nhau mỗi buổi trưa, rồi tách ra khi tiếng còi xe ngoài kia nổi lên.
Nếu định ghé quán vào giờ trưa, nên tới trước mười một giờ hoặc sau mười hai giờ bốn mươi lăm. Còn đúng giờ cao điểm thì chấp nhận đứng chờ, hoặc tìm một quán khác trong hẻm.
Đọc thêm: Nhà cổ Sài Gòn: cà phê trước hiên, ghế nhựa kê cho khách đứng
