Con hẻm nhỏ trên đường Nguyễn Văn Đậu đoạn gần cầu thị Nghè đông dần từ khoảng 9 giờ sáng, tiếng máy khâu chạy đều từ trong nhà vọng ra, mùi keo da nồng nồng quyện với mùi thuốc nhuộm, xe máy dựng sát vách. Đoạn đầu hẻm các xưởng mở cửa liên tục, càng vào sâu càng thưa, đến cuối hẻm thì chỉ còn hai ba nhà còn làm, cửa sắt kéo hờ. Đây là kiểu chỗ mà khách quen thường ghé theo lời chỉ dẫn của người đi trước, chứ không phải nơi có biển hiệu to ngoài mặt tiền đường lớn.
Hẻm xưởng da trên Nguyễn Văn Đậu, khúc gần cầu thị Nghè
Đi từ ngã tư Phan Đăng Lưu vào hẻm mất chừng bốn đến năm phút nếu chạy xe máy chậm, đường tráng bê tông nhưng hẹp, hai xe tránh nhau phải nép sát. Khung giờ chật nhất là từ 9 giờ đến 11 giờ sáng và 2 giờ đến 4 giờ chiều, lúc hàng mới về và các mối lấy sỉ ghé lấy. Đầu giờ chiều, khoảng 12 giờ đến 1 giờ rưỡi, hẻm gần như trống, chỉ còn vài người ngồi đóng nút, bấm lỗ. Vào mùa mưa, đoạn đầu hẻm thấp nên nước dồn về khá nhanh, xe để trong hẻm buổi chiều cần dắt ra ngoài nếu muốn về sớm.
Lối vào các xưởng thường nằm bên hông hoặc phía trong sân, không phải mặt tiền. Gửi xe thì phải hỏi trước, vì nhiều nhà không nhận giữ xe mà chỉ chừa một khoảng nhỏ trước cửa cho khách dừng chân, hoặc phải gửi ở quán nước đầu hẻm rồi đi bộ vào khoảng bảy tám chục mét. Mặt tiền của mỗi xưởng chỉ khoảng hai căn, có nhà còn tận dụng cả gác lửng để chứa nguyên liệu.
Nhìn đường may ở ví, dây nịt và túi da trước khi hỏi giá
Đồ da thủ công ở đây phần lớn là ví, dây nịt, bao đựng điện thoại, túi đeo chéo nhỏ và vài mẫu túi lớn làm theo đơn. Cách kiểm tra nhanh nhất là lật mặt trái của miếng da, chỗ đường may chạy dọc theo cạnh. Đường may máy thường thẳng, đều mũi, nhưng mũi may quá thưa thì cạnh dễ bung khi kéo căng, còn mũi may quá sít, quá sâu thì miếng da dễ rách theo lỗ kim. Da bò thuộc dày, đường may hai lớp ở góc ví và ở đầu dây nịt là điểm hay bị bỏ qua nhất, vì nếu không bấm nút đinh hoặc đục lỗ chắc thì đầu dây sẽ tưa sau vài tháng sử dụng.
Ví gập đôi và gập ba thường được kiểm tra ở phần sống ví. Sống ví càng mềm thì càng dễ gập nhưng cũng dễ rạn nếu da quá khô. Cách xem nhanh là bẻ nhẹ gáy ví, nếu da trả về vị trí cũ mà mặt ngoài không nứt là loại da còn dầu tốt. Dây nịt thì chú ý đầu khóa, phần da kẹp vào khóa phải được dập hoặc bấm hai lớp, chỉ khâu một lớp qua da mỏng thì dễ tuột sau thời gian ngắn.
Chặng Trần Hưng Đạo nối qua Nguyễn Thái Bình, khúc gần chợ
Từ hẻm Nguyễn Văn Đậu đi qua đường Trần Hưng Đạo rồi vòng sang Nguyễn Thái Bình mất khoảng 15 phút nếu đi xe máy và gặp đèn đỏ hai lần, giờ cao điểm buổi sáng có thể lâu hơn. Khu này tập trung nhiều điểm làm phụ kiện da nhỏ, chủ yếu là dây nịt và bao đựng giấy tờ. Cửa hàng thường mở từ khá sớm, khoảng 8 giờ, nhưng có nhà chỉ mở buổi sáng, chiều nghỉ, nên đi lệch giờ là chuyện phải tính trước. Khách quen hay ghé vào khoảng 10 giờ, khi thợ vừa đóng xong mẻ hàng mới và còn ngồi tại chỗ để chỉnh sửa nếu cần.
Cách nói chuyện giá ở xưởng khi đã xem kỹ sản phẩm
Giá ở các xưởng nhỏ thường linh động hơn cửa hàng, cùng một mẫu ví nhưng chênh nhau khá nhiều tùy loại da và độ tỉ mỉ của đường may. Điều nên làm là hỏi trước khi đặt làm, xem mẫu có sẵn tại chỗ, rồi so đường may của mẫu trưng bày với mẫu làm xong. Nếu đặt số lượng nhiều, phần lớn xưởng nhận và hẹn ngày lấy, tuy nhiên hẹn có thể bị đẩy lùi một hai ngày nếu da về chậm. Vài trăm nghìn là mức phổ biến cho ví nhỏ, còn dây nịt và túi đeo chéo thì tùy kích cỡ, nên xem trực tiếp trước khi quyết định. Khi nhận hàng, nên kiểm tra lại đúng sản phẩm đã xem, nhất là màu da và cỡ, vì đôi khi xưởng thay loại da cùng tông nhưng khác độ dày.
Bất tiện khi ghé xưởng vào cuối tuần và ngày mưa
Cuối tuần nhiều xưởng nghỉ hoặc chỉ làm nửa ngày, nên đi vào sáng thứ bảy dễ gặp cảnh đóng cửa hơn các ngày trong tuần. Một số nhà đã đổi chủ hoặc dời sang hẻm khác, biển hiệu cũ vẫn còn nên người mới dễ tìm nhầm. Vào ngày mưa lớn, nước dâng ở đoạn đầu hẻm làm việc dắt xe ra vào khó hơn, tốt nhất là gửi xe ngoài đường lớn rồi đi bộ vào. Khu này cũng không có chỗ đậu ô tô, nếu đi xe hơi thì phải gửi ở bãi gần cầu rồi đi bộ vào khoảng mười phút.
Thứ tự nên làm khi mua đồ da ở xưởng thủ công
Thứ tự hợp lý là xem mẫu, lật mặt trái, kiểm tra đường may ở các góc chịu lực, hỏi loại da và thời gian làm, rồi mới nói giá. Nên hỏi có nhận chỉnh sửa sau khi dùng hay không, vì với đồ da thủ công thì việc chỉnh một đường may hoặc thay một nút bấm thường dễ hơn mua đồ may sẵn. Điều đáng chú ý là xưởng càng nhỏ thì càng dễ trao đổi, nhưng cũng càng phụ thuộc vào tay nghề của người ngồi may hôm đó, nên xem kỹ sản phẩm trước khi trả tiền vẫn là bước không thể bỏ qua.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết đường may ví da thủ công có bền không?
Lật mặt trái, xem mũi may có đều và không quá thưa. Ở góc ví và đầu dây nịt, nếu chỉ khâu một lớp qua da mỏng thì dễ bung sau vài tháng. Nên bẻ nhẹ gáy ví, da trả về vị trí cũ mà không nứt là loại còn dầu tốt.
Mua đồ da ở xưởng thủ công có được bảo hành hay chỉnh sửa không?
Phần lớn xưởng nhỏ nhận chỉnh sửa đường may hoặc thay nút bấm, nhưng nên hỏi trước khi trả tiền. Thời gian chỉnh sửa thường trong ngày nếu xưởng đông khách, có khi hẹn 1-2 ngày sau. Chi phí tùy mức độ, có nhà miễn phí nếu lỗi do đường may.
Đi xe máy vào hẻm Nguyễn Văn Đậu có dễ gửi xe không?
Nhiều xưởng không nhận giữ xe, chỉ chừa khoảng nhỏ trước cửa. Có thể gửi ở quán nước đầu hẻm với giá 5.000-10.000 đồng rồi đi bộ vào khoảng 70-80 mét. Tránh gửi trong hẻm vào buổi chiều mùa mưa vì nước dồn về nhanh.
Đọc thêm: Mua gốm trang trí ở chợ Bình Tây: Hỏi giá sỉ thế nào
