Dòng xe máy từ Nguyễn Thị Nghĩa đổ xuống Bùi Viện chậm dần ở khúc giao với Phạm Ngũ Lão, người ngồi sau ôm ba lô vẫn còn đủ thì giờ nhìn hai bên hông nhà. Mặt tiền mấy căn ở đoạn này hẹp ngang, chiều ngang chừng ba bốn mét, cửa cuốn kéo lên lưng chừng, phía trên treo bảng hiệu cũ với dãy số nhà sơn lại nhiều lần. Mùi khói than từ quầy xiên nướng đầu hẻm quyện với mùi bia đổ ra vỉa hè từ đêm hôm trước, đến sáng vẫn còn phảng phất. Tiếng rao bánh mì và tiếng xe rác đi ngược chiều nhau, người đi bộ phải nép vào gốc cây me mới lọt qua. Khu này vận hành theo hai nhịp rõ rệt, và nhà nghỉ bình dân sống giữa hai nhịp đó.
Đoạn Bùi Viện gần Phạm Ngũ Lão, chỗ hết chật rồi lại chật
Khúc từ Phạm Ngũ Lão đến Đề Thám là chỗ tập trung nhiều nhà nghỉ dạng cũ nhất. Buổi sáng khoảng bảy giờ đến chín giờ, vỉa hè còn trống, chỉ vài chiếc xe ôm dựng chờ khách đi xe đò miền Tây. Từ khoảng mười một giờ trưa, dòng xe đổ về hướng công viên 23 Tháng 9 dày lên, người kéo vali từ bến xe buýt trên đường Phạm Ngũ Lão đi bộ vào sâu trong hẻm. Đến sáu giờ chiều, khúc này bịt kín, xe máy dựng kín hai bên, người đi bộ len giữa hai hàng xe, muốn qua đoạn dài chừng hai trăm mét phải mất gần mười phút. Từ mười một giờ đêm đến gần sáng là lúc mặt đường thông thoáng, tiếng nhạc từ các quán bar hai bên dội thẳng vào các phòng mặt tiền.
Hẻm nhánh 190 và 210 Bùi Viện, lối vào nằm phía sau quầy bia
Nhiều nhà nghỉ bình dân không mở cửa thẳng ra đường lớn mà nằm trong các hẻm nhánh mang số chẵn. Điển hình là hẻm 190 và hẻm 210. Lối vào thường hẹp, chỉ vừa một xe máy, có bảng nhỏ gắn ở cột điện ghi số nhà. Qua khỏi quầy bia mặt tiền, đi thêm khoảng ba mươi giây là tới khoảng sân nhỏ, nơi để xe máy qua đêm. Nhà nghỉ trong hẻm gần như chỉ có một mặt tiền duy nhất, cửa sổ nhìn sang nhà đối diện, cách nhau chừng một mét rưỡi. Đây là loại chỗ thường được khách đi xe đò từ các tỉnh lên Sài Gòn chọn, vì từ bến xe miền Đông hay miền Tây đi vào đây chỉ mất khoảng hai mươi đến ba mươi phút nếu không kẹt xe.
Đường Đề Thám và Nguyễn Thị Nghĩa, vòng ngoài yên hơn
Ai chịu khó đi bộ thêm vài trăm mét ra khỏi trục chính sẽ thấy dãy nhà nghỉ dọc đường Đề Thám và Nguyễn Thị Nghĩa. Khu này ít quán bar hơn, tiếng nhạc đêm cũng nhỏ hơn, nhưng vẫn nằm trong bán kính đi bộ dưới mười phút tới Bùi Viện. Các căn ở đây thường có mặt tiền rộng hơn, khoảng năm đến bảy mét, dễ tìm chỗ dựng xe hơn. Buổi tối, khúc gần công viên 23 Tháng 9 có nhiều người bán hàng rong và khách du lịch đi bộ, còn khúc giáp Nguyễn Thị Nghĩa thì vắng hơn sau mười giờ. Đổi lại, khu vực này ít chỗ ăn khuya hơn, muốn mua gì phải quay lại trục Bùi Viện.
Những căn một mặt tiền, cầu thang gỗ và tường gạch cũ
Phần lớn nhà nghỉ bình dân ở đây nằm trong các căn nhà cũ xây từ lâu, kết cấu hẹp và sâu. Tầng trệt thường là chỗ tiếp khách hoặc cho thuê làm quán cà phê, các tầng trên chia thành nhiều phòng nhỏ. Cầu thang hẹp, có căn dùng thang gỗ, bậc lên xuống kêu khi có người đi, nên ai ngủ tầng dưới vẫn nghe tiếng khách về khuya. Cửa sổ phòng mặt tiền nhìn thẳng ra đường, cách dãy loa của quán bar đối diện chưa tới mười mét. Đây là lý do nhiều khách ở lâu chọn phòng phía sau, chấp nhận không có cửa sổ, đổi lại ngủ được qua đêm. Một số căn đã đổi chủ và sửa lại mặt tiền, một số khác giữ nguyên cửa sắt cũ và nội thất không thay đổi nhiều năm.
Chỗ gửi xe và những lúc khó xoay trở
Gửi xe là vấn đề lớn nhất của khu này. Đa số nhà nghỉ không có hầm, chỉ có khoảng sân nhỏ hoặc dùng luôn hành lang tầng trệt làm chỗ dựng xe. Hẻm nhánh thường cho dựng xe ban đêm miễn phí, nhưng ban ngày phải dắt ra ngoài vì hẻm còn lối đi cho cư dân. Các bãi giữ xe dọc đường Phạm Ngũ Lão và Đề Thám mở từ sáng sớm đến khoảng mười một giờ đêm, hết chỗ khá sớm vào cuối tuần. Vào mùa mưa, đoạn Bùi Viện gần Đề Thám thường ngập nước, đi bộ phải men theo bậc tam cấp, xe máy dễ chết máy nếu đi vào lúc nước cao. Một số nhà nghỉ trong hẻm sâu nằm ở đoạn trũng hơn, buổi tối đông khách vẫn còn chỗ ở, nhưng khách đi xe ôm tới cửa thường phải trả thêm vì tài xế không muốn quay đầu trong hẻm hẹp.
Khung giờ đổi ca và nhịp trả phòng buổi trưa
Nhà nghỉ bình dân quanh đây có hai khung giờ cao điểm rõ rệt. Buổi trưa, khoảng mười một giờ đến một giờ, khách trả phòng để bắt xe đi tiếp, phòng trống được dọn trong vòng vài chục phút rồi khách mới tới nhận ngay. Buổi tối, khoảng chín giờ đến mười một giờ, khách vừa từ bến xe về hoặc vừa đi chơi ở khu trung tâm về tìm chỗ ngủ. Khung giờ này, các nhà nghỉ mặt tiền gần như kín, muốn tìm phòng phải đi bộ thêm vào hẻm nhánh hoặc vòng ra Đề Thám. Từ khoảng hai giờ sáng đến năm giờ sáng, khu vực chìm vào im lặng ngắn, tiếng nhạc tắt, chỉ còn tiếng máy lạnh và tiếng xe rác. Đây cũng là khoảng thời gian dễ tìm phòng nhất trong ngày, nhưng nhiều nơi đóng cửa, muốn vào phải gọi chuông ở ngoài.
Điều đáng chú ý là khu nhà nghỉ quanh Bùi Viện không tách rời khỏi nhịp sống của con đường. Chúng tồn tại nhờ vị trí gần trung tâm, gần bến xe, gần các điểm ăn đêm, và chấp nhận đánh đổi bằng tiếng ồn và chỗ để xe chật chội. Ai muốn yên tĩnh thì phải đi xa hơn vài trăm mét, ai muốn ở ngay trong lòng khu náo nhiệt thì phải chấp nhận ngủ với tiếng nhạc đêm vọng vào tận cửa sổ.
Câu hỏi thường gặp
Nhà nghỉ ở Bùi Viện có ồn không?
Có, đặc biệt là các phòng mặt tiền. Tiếng nhạc từ quán bar hai bên dội vào đến gần sáng, nên nếu nhạy cảm với tiếng ồn, bạn nên chọn phòng phía sau hoặc ra khu Đề Thám.
Gửi xe máy qua đêm ở Bùi Viện có khó không?
Khá khó vào cuối tuần. Đa số nhà nghỉ chỉ có sân nhỏ, hẻm nhánh cho dựng ban đêm nhưng ban ngày phải dắt ra. Các bãi giữ xe trên Phạm Ngũ Lão và Đề Thám thường hết chỗ từ sớm.
Giờ nào dễ tìm phòng trống ở khu Bùi Viện?
Khoảng hai giờ sáng đến năm giờ sáng là lúc dễ nhất, vì khách đã trả phòng. Tuy nhiên nhiều nơi đóng cửa, bạn cần gọi chuông. Khoảng mười một giờ trưa cũng có phòng sau đợt trả phòng.
Đọc thêm: Bữa sáng khách sạn Sài Gòn: món chay và giờ phục vụ
