Buổi sáng ở Sài Gòn, trời trong xanh, nắng trải đều trên những con đường lớn. Từ giữa trưa đến xế chiều, cái nóng tích tụ trên các dãy nhà cao tầng, mặt đường nhựa và những khu chợ có mái che thấp. Giữa tháng 10, nhiều nơi trên cả nước ghi nhận mức nhiệt vượt kỷ lục cũ. Yên Châu (Sơn La) lên tới 38,3 độ C. Hà Nội 37,1 độ C. Thông tin về 59 kỷ lục nhiệt độ trong nửa tháng 10 khiến người dân thành phố chú ý hơn đến thời tiết, bởi Sài Gòn vốn quen với nắng nóng quanh năm, nhưng những đợt nắng kéo dài và đạt đỉnh cao lại đang ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, đi lại và chuyện buôn bán ở nhiều khu vực.
El Nino và nền nhiệt tăng trên cả nước
El Nino đang mạnh lên được xem là yếu tố góp phần làm nền nhiệt nhiều nơi tăng cao. Ở các tỉnh phía Bắc, nắng nóng xuất hiện muộn và gay gắt hơn thường lệ. Tại TP.HCM, thời tiết tháng 10 thường được xem là giai đoạn chuyển mùa, có mưa chiều và nền nhiệt dịu hơn. Nhưng năm nay, các đợt nắng nóng vẫn kéo dài, có ngày oi bức từ sáng đến tối. Với người sống ở đô thị, sự thay đổi này không chỉ là câu chuyện thời tiết. Nó len vào từng bữa ăn, từng chuyến đi làm và từng quầy hàng nhỏ trên vỉa hè.
Bữa ăn, thức uống và chi phí giữ mát
Vào những ngày nắng nóng, các quán ăn sáng và quán cà phê có mái che thường đông hơn. Người đi làm chọn chỗ ngồi trong nhà, tránh nắng, gọi thêm ly trà đá hoặc nước mát. Quán ăn bình dân buổi trưa cũng chật hơn vì khách muốn ngồi lại lâu để tránh nắng. Với người bán hàng, đá và nước giải khát tiêu thụ nhanh hơn, nhưng chi phí giữ mát cũng tăng. Tiền điện cho quạt, điều hòa, tủ mát ở các cửa hàng nhỏ có thể nhích lên trong những ngày nắng kéo dài. Một số hộ kinh doanh phải mở cửa sớm hơn hoặc dọn hàng muộn hơn để tránh giờ nắng gắt. Bữa ăn gia đình cũng thay đổi: nhiều nhà chọn món canh, món mát thay vì món chiên, nướng. Đây là cách thích nghi quen thuộc của người Sài Gòn, nhưng năm nay nhịp thích nghi diễn ra thường xuyên hơn.
Đường đi làm và áp lực giữa trưa
Với người đi làm bằng xe máy, nắng nóng tháng 10 khiến quãng đường từ nhà đến cơ quan trở nên mệt hơn. Nhiều người chọn đi sớm hơn, hoặc tìm đường có bóng cây. Các tuyến đường lớn như Nguyễn Văn Linh, Võ Văn Kiệt, Xa lộ Hà Nội vào giữa trưa thường vắng hơn so với giờ cao điểm, nhưng người phải di chuyển vào khung giờ này vẫn đông. Nhân viên giao hàng, shipper và người bán vé số, bán hàng rong là những người chịu tác động rõ nhất. Họ phải dừng nghỉ nhiều lần, tìm bóng râm dưới gầm cầu hoặc mái hiên. Một số quán nước ven đường trở thành điểm dừng chân quen thuộc. Dù không có thống kê cụ thể, nhưng nhìn vào nhịp đường phố, có thể thấy nắng nóng đang làm thay đổi giờ giấc và cách di chuyển của nhiều người.
Chợ, siêu thị và sức mua
Tại các chợ truyền thống, nắng nóng ảnh hưởng đến lượng người đi chợ. Buổi sáng sớm là thời điểm đông nhất, sau đó vắng dần khi nắng lên. Tiểu thương bán rau, thịt, cá phải bảo quản kỹ hơn để tránh hư hỏng. Một số mặt hàng tươi sống được ướp đá nhiều hơn, làm tăng chi phí nhỏ trong ngày. Ở các siêu thị và cửa hàng tiện lợi, sức mua nước giải khát, kem, sữa chua tăng. Người mua sắm có xu hướng chọn thời điểm mát mẻ, thường là buổi tối. Các trung tâm thương mại có máy lạnh cũng trở thành nơi trú nắng của nhiều gia đình, đặc biệt là vào cuối tuần. Đây là một nét quen thuộc của đô thị, nhưng khi nắng nóng kéo dài, áp lực lên không gian mát mẻ cũng tăng.
Nhà hàng, quán cà phê và chuyện giữ khách
Với các quán cà phê và nhà hàng, thời tiết nắng nóng ảnh hưởng đến cách bài trí và phục vụ. Quán có mái che, quạt mát hoặc điều hòa thường kín chỗ hơn. Một số nơi mở cửa sớm để đón khách buổi sáng, đóng cửa muộn để phục vụ khách buổi tối. Đồ uống lạnh, trà trái cây, sinh tố được nhiều người gọi hơn. Tuy nhiên, chi phí điện và nguyên liệu làm đá cũng tăng theo. Những quán nhỏ, vốn phụ thuộc vào khách vãng lai, có thể gặp khó khăn hơn nếu nắng nóng khiến người đi đường ngại dừng lại. Các quán trong hẻm hoặc có không gian xanh lại có lợi thế, vì khách tìm đến sự thoáng mát. Đây là cách thị trường tự điều chỉnh theo thời tiết.
Ý nghĩa cho người sống và làm việc tại thành phố
Nắng nóng kỷ lục ở nhiều nơi, trong đó có Hà Nội và Sơn La, là lời nhắc về thời tiết đang thay đổi. Với người Sài Gòn, điều này không chỉ là tin thời tiết để theo dõi, mà còn là câu chuyện về cách thích nghi. Từ việc chọn giờ đi làm, giờ đi chợ, đến việc chi tiêu cho nước mát và điện, tất cả đều bị ảnh hưởng. Các hộ kinh doanh nhỏ, quán ăn, tiểu thương cần tính toán hơn để giữ khách và giữ chi phí. Về lâu dài, thành phố có thể cần thêm không gian xanh, mái che và giải pháp làm mát cho những khu vực đông người. Câu chuyện nhiệt độ không còn nằm riêng trong bản tin dự báo, mà đã len vào từng bữa ăn, từng chuyến đi và từng khoản thu chi của người dân.
Đọc thêm: Chuyện làn dừng khẩn cấp trên đường trên cao Sài Gòn
