Đoạn Hai Bà Trưng khúc gần ngã tư Võ Văn Tần, dòng xe máy buổi sáng chen nhau thành từng lớp, tiếng pô nổ giòn, mùi khói xăng lẫn mùi cà phê rang từ mấy chiếc xe đẩy ven lề. Đi bộ qua đây chỉ mất chừng ba phút là đã thấy một dãy nhà mặt tiền thấp, cửa gỗ sơn xanh bạc màu, mỗi căn rộng chừng bốn mét. Có căn mở bán vải, có căn đóng im ỉm chỉ treo một tấm bảng nhỏ. Khung giờ chật nhất là từ bảy giờ đến tám giờ rưỡi sáng và từ năm giờ đến sáu giờ chiều; khoảng giữa trưa, khi nắng đổ xuống vỉa hè, cả dãy phố thưa hẳn người, chỉ còn vài chiếc xe ôm nằm chờ khách trước cổng chợ.
Khúc phố giữa hai hàng cây me và tiệm vải
Đoạn Hai Bà Trưng phía bên hông chợ Tân Định có hai hàng me già trồng từ thời trước, tán lá giao nhau thành một vòm râm mát, che gần hết mặt tiền các căn nhà số chẵn. Cây me thứ ba tính từ góc đường Nguyễn Hữu Cầu đứng ngay trước một căn nhà cổ hai tầng. Ban công hẹp có lan can sắt uốn hình hoa, cửa chính là loại cửa gỗ hai cánh đóng mở bằng chốt ngang. Nhà này không treo bảng hiệu sáng đèn, chỉ có một tấm gỗ khắc chữ sơn vàng đã bạc, gắn lệch về phía tay trái, dưới tán me nên gần như khuất vào buổi chiều. Từ trạm xe buýt trên đường Võ Văn Tần đi bộ tới đây mất khoảng bốn phút. Nếu rẽ vào bằng hẻm phía sau thì xa hơn một chút nhưng tránh được đoạn kẹt xe buổi sáng.
Căn nhà cổ và tiếng máy may chạy sau giờ tan tầm
Bên trong căn nhà ấy là một tiệm may đo hoạt động đã lâu, không phải hàng bán sẵn. Sàn nhà lát gạch bông cũ, mép gạch mòn lộ lớp vôi trắng bên dưới; một dãy tủ gỗ đựng vải chạy dọc bức tường phía trong, ngăn nắp theo màu, từ màu gạch non, hồng cánh sen tới xanh ngọc. Giữa nhà kê hai chiếc bàn dài. Trên bàn là thước dây, phấn may màu xanh, kéo cắt vải loại lớn, và một cuốn sổ cứng bìa đen ghi tên khách cùng số đo. Máy may đạp chân cũ đặt sát cửa sổ hông, nơi có ánh sáng tự nhiên rọi vào buổi sáng. Tiệm chỉ mở cửa từ chín giờ sáng đến bốn giờ chiều, chủ nhật nghỉ, nhưng những tuần cận Tết thì đóng cửa muộn hơn, có khi tới bảy giờ tối vì phải kịp trả áo cho khách. Vào khoảng hai tuần trước Tết, tiếng máy may chạy liên tục, tiếng kéo cắt vải xoẹt qua lớp lụa, mùi hồ bột pha nước bay lên từ bàn ủi đặt ở góc nhà.
Khách quen đặt áo dài từ trước cả tháng
Khách tới đây phần lớn là phụ nữ trung niên sống quanh khu Tân Định, Đa Kao, có người đi xe máy từ quận 3 qua, có người từ quận 1 xuống chỉ mất mười lăm phút. Họ mang theo vải tự mua hoặc chọn vải ngay tại tiệm, rồi ngồi xuống bộ ghế gỗ kê sát tường chờ đo. Một bộ áo dài may đo ở đây cần ít nhất ba lần ghé: lần đầu chọn vải và lấy số đo, lần hai thử áo, lần ba nhận áo đã lên lai. Vì vậy khách quen thường đặt từ trước Tết cả tháng, có khi từ tháng mười một âm lịch, để kịp mặc trong mấy ngày đầu năm. Người đến muộn hơn, tầm hai mươi tháng chạp, thường được hẹn lấy áo trước giao thừa vài hôm, nhưng phải chấp nhận chờ lâu hơn vì tiệm nhận nhiều đơn cùng lúc.
Chuyện đậu xe và lối vào phía hông
Đoạn đường này cấm đậu xe hơi suốt ngày, nên khách đi ô tô thường gửi ở bãi giữ xe cách đó chừng hai trăm mét, rồi đi bộ lại. Xe máy thì dựng dọc theo lề bên phải, sát hàng me, nhưng chỉ được dựng sau chín giờ sáng vì trước đó lực lượng giữ trật tự đi tuần khá sát. Lối vào chính của tiệm nằm ở mặt tiền, nhưng có một cửa hông nhỏ mở ra khoảng sân sau, nối với con hẻm chạy song song với đường Hai Bà Trưng. Đi qua hẻm này thì không phải chen với dòng xe ngoài mặt tiền. Vào mùa mưa, đoạn hẻm ấy thường đọng nước chừng một gang tay, nên người đi bộ phải men theo mép tường hoặc chờ nước rút. Đây cũng là bất tiện lớn nhất của tiệm: khách tới thử áo đúng hôm mưa lớn thì hay bị ướt gấu quần trước khi vào tới cửa.
Mùa Tết và nhịp làm việc dồn về cuối năm
Từ giữa tháng chạp, không khí ở tiệm khác hẳn ngày thường. Bàn dài trong nhà kê thêm một chiếc bàn nhỏ để đựng áo đã ủi, trên móc treo sát tường là những bộ áo dài vừa hoàn thiện, màu đỏ, màu vàng nghệ, màu tím huế, treo thành hàng chờ khách tới lấy. Có khách tới thử áo rồi ngồi lại nói chuyện với những người khác đang chờ, bàn chuyện giá vải, chuyện tiệm nào bán chỉ thêu đẹp, chuyện Tết năm nay nóng hay lạnh. Tiệm không nhận thêm đơn sau ngày hai lăm tháng chạp, trừ trường hợp khách quen đã đặt từ sớm. Những ngày cuối năm, cửa mở từ tám giờ sáng và đóng khi trời đã tối, đèn trong nhà sáng vàng, tiếng máy may vẫn chạy đều đều sau khi ngoài phố đã vắng.
Đi bộ một vòng quanh khu may đo
Nếu đi từ chợ Tân Định ra, theo đường Hai Bà Trưng về hướng ngã tư Võ Văn Tần, sẽ thấy mấy căn nhà cổ nằm sát nhau, mỗi căn mang một kiểu hành nghề riêng: căn bán vải, căn may đo, căn sửa quần áo lấy liền. Đa số cửa hàng chỉ mở buổi sáng, đóng cửa sau bốn giờ chiều, riêng tiệm may đo trong căn nhà cổ thì mùa thường đóng cửa đúng giờ, mùa Tết lại kéo dài tới tối. Đoạn phố này không có trung tâm thương mại, không có biển quảng cáo lớn, chỉ có hàng me, mái ngói cũ và những tấm bảng gỗ nhỏ. Người đi qua buổi trưa có thể thấy cả dãy phố im ắng, cửa đóng, chỉ vài tiếng xe máy xa xa; nhưng tới mùa Tết, chính dãy phố ấy lại là nơi người ta ghé qua để đặt một bộ áo dài, chờ tới ngày đầu năm mặc đi chúc Tết.
Câu hỏi thường gặp
Tiệm may đo trên đường Hai Bà Trưng mở cửa mấy giờ?
Tiệm mở từ 9 giờ sáng đến 4 giờ chiều, chủ nhật nghỉ. Vào mùa Tết, tiệm đóng cửa muộn hơn, có khi tới 7 giờ tối để kịp trả áo cho khách.
Muốn đặt may áo dài Tết thì cần đặt trước bao lâu?
Khách quen thường đặt từ tháng mười một âm lịch, tức trước Tết khoảng một tháng. Nếu đặt muộn vào tầm hai mươi tháng chạp, tiệm vẫn nhận nhưng hẹn lấy áo trước giao thừa vài hôm và phải chờ lâu hơn.
Đi xe hơi tới tiệm may đo này đậu ở đâu?
Đoạn đường này cấm đậu xe hơi suốt ngày, nên khách thường gửi ở bãi giữ xe cách đó chừng hai trăm mét rồi đi bộ lại. Xe máy có thể dựng dọc lề bên phải, sát hàng me, nhưng chỉ sau 9 giờ sáng.
Đọc thêm: Tiệm thuốc của chú Ba trên đường Trần Hưng Đạo
