Trên cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây, dòng xe container, xe khách và xe cá nhân vẫn chen nhau từng đợt đỏ đèn mỗi khi qua nút giao. Ở hướng quốc lộ 1 – 51, xe buýt muốn giữ giờ chạy đều phải nhích từng đoạn. Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), chủ đầu tư sân bay Long Thành, đang tính cách rút xe buýt ra khỏi cuộc chen lấn đó bằng làn ưu tiên tại các trục đường chính và nút giao quan trọng.
ACV đề xuất gì cho xe buýt nối TP HCM với sân bay Long Thành?
Trong phần cập nhật công tác chuẩn bị khai thác và kết nối giao thông với sân bay Long Thành chiều 27/10, ACV đưa ra đề xuất nghiên cứu bố trí làn ưu tiên cho xe buýt sân bay và phương tiện trung chuyển tại một số nút giao quan trọng, trục đường chính, đặc biệt là hướng kết nối TP HCM. Mục đích là để xe buýt hạn chế chịu ảnh hưởng từ ùn tắc, duy trì thời gian ổn định, giúp hành khách chủ động đi lại và giảm nguy cơ lỡ chuyến bay.
Đề xuất này không đứng riêng lẻ. ACV cho biết phương án tổ chức giao thông trên các trục đường đang được nghiên cứu theo hướng phát triển vận tải công cộng sức chở lớn, kết nối nhiều loại hình và điều tiết lưu lượng phương tiện từ xa. Mạng lưới đường dẫn trực tiếp vào sân bay cũng được tính toán cơ chế tổ chức, điều tiết giao thông riêng.
Vì sao hướng TP HCM là điểm nóng của bài toán kết nối?
Theo ACV, phần lớn hành khách đi và đến sân bay Long Thành trong giai đoạn đầu dự kiến tập trung từ hướng TP HCM. Trong khi đó, việc kết nối giữa hai khu vực hoàn toàn phụ thuộc vào đường bộ, nên nguy cơ ùn tắc có thể ảnh hưởng đến thời gian di chuyển của hành khách.
Các hướng đường bộ kết nối TP HCM với sân bay Long Thành chủ yếu gồm cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây, cầu Nhơn Trạch trên Vành đai 3, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, Bến Lức – Long Thành và quốc lộ 1 – 51. Trong đó, hai hướng đi chính qua cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây và quốc lộ 1 – 51 thường xuyên quá tải.
Với người sống ở TP HCM, đây là những cung đường quen thuộc của những chuyến đi Đồng Nai, Vũng Tàu, Bà Rịa. Buổi sáng hướng ra khỏi thành phố đông xe, chiều ngược lại cũng đông không kém. Một chuyến xe buýt sân bay muốn đúng giờ phải tính dư thời gian, mà hành khách có chuyến bay thì không thể dư nhiều.
Làn ưu tiên trên đường phố Sài Gòn thay đổi thói quen đi lại thế nào?
Với người dân TP HCM, khái niệm làn ưu tiên cho xe buýt không còn xa lạ. Trên một số tuyến đường nội đô, làn dành riêng cho xe buýt đã xuất hiện và tạo ra thói quen mới: người đi xe máy, xe hơi phải nhìn biển báo kỹ hơn, còn người đi xe buýt có thêm chút thời gian để thở giữa dòng xe.
Nếu áp dụng cho cung đường dài ra sân bay Long Thành, ý nghĩa còn lớn hơn. Một chuyến xe buýt sân bay chạy ổn định giờ giấc sẽ là lựa chọn đáng cân nhắc cho người đi công tác, người đưa đón khách, nhân viên sân bay. Túi tiền của người đi lại cũng được tính đến: xe buýt thường rẻ hơn taxi hay xe công nghệ, nhưng chỉ hấp dẫn khi thời gian di chuyển không bị bấp bênh.

Mạng xe buýt sân bay đang được tính toán ra sao?
Một trong những phương án trọng tâm mà ACV nêu là tổ chức các tuyến xe buýt trực tiếp giữa sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành qua hệ thống cao tốc hiện hữu. Các tuyến này phục vụ hành khách nối chuyến, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển đổi khai thác giữa hai sân bay.
Trước đó, TP HCM đã phối hợp các đơn vị nghiên cứu phương án tổ chức 13 tuyến xe buýt kết nối trực tiếp sân bay Long Thành, định hướng vận hành theo mô hình buýt sân bay chất lượng cao. Một số tuyến chỉ dừng tại các điểm trung chuyển lớn, hạn chế đón trả khách dọc đường nhằm rút ngắn thời gian di chuyển. Việc triển khai được chia theo từng giai đoạn, phù hợp nhu cầu vận chuyển và tình hình khai thác thực tế của sân bay.
Điểm đáng chú ý là mạng lưới này không chỉ phục vụ hành khách bay. Nó còn mở ra hướng đi mới cho người lao động ở TP HCM làm việc tại khu vực Long Thành, cho các hộ buôn bán dọc trục quốc lộ 1 – 51 và cho những ai thường xuyên đi về giữa thành phố với Đồng Nai.
Đường nào đang gánh tải và vì sao cần điều tiết từ xa?
Hai hướng chính qua cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây và quốc lộ 1 – 51 thường xuyên quá tải. Đây là những trục đường mà xe tải nặng, xe khách liên tỉnh và xe cá nhân cùng chia nhau mặt đường. Vào giờ cao điểm, một sự cố nhỏ cũng đủ kéo dài hàng cây số.
ACV tính đến giải pháp điều tiết lưu lượng phương tiện từ xa, tức là phân luồng từ trước khi xe vào sâu trong cung đường hẹp. Cách làm này giống như dọn dòng nước từ thượng nguồn thay vì chỉ hứng nước ở cửa cống. Với người đi đường, nếu được điều tiết tốt, thời gian qua các nút giao sẽ dễ đoán hơn, dù cung đường không rộng thêm.
Sân bay Long Thành vận hành thương mại từ tháng 12 và áp lực đặt lên giao thông TP HCM
Sân bay Long Thành nằm tại Đồng Nai, là dự án trọng điểm quốc gia. Giai đoạn một dự kiến khai thác thương mại từ tháng 12 năm nay. Khi đó, dòng hành khách từ TP HCM đổ về sân bay sẽ tăng dần, kéo theo nhu cầu về xe buýt, xe trung chuyển và các điểm đón khách.
Với người sống ở TP HCM, câu chuyện không dừng ở một chuyến bay. Đó là chuyện đi làm muộn vì kẹt xe trên đường ra sân bay, chuyện khách du lịch hỏi đường từ trung tâm thành phố, chuyện tiểu thương ở các chợ đầu mối tính giờ giao hàng. Một làn ưu tiên cho xe buýt sân bay, nếu được làm đúng, có thể trở thành điểm tựa cho cả hệ thống đi lại.
Người đi lại ở TP HCM nên chờ đợi gì từ đề xuất làn ưu tiên?
Đề xuất của ACV mới ở mức nghiên cứu, chưa có lịch trình cụ thể cho từng tuyến, từng nút giao. Nhưng hướng đi đã rõ: ưu tiên vận tải công cộng sức chở lớn, giữ giờ chạy ổn định cho xe buýt sân bay, giảm phụ thuộc vào đường bộ đang quá tải.
Điều này đặt ra bài toán cho TP HCM và Đồng Nai trong việc phối hợp phân luồng, bố trí điểm dừng và tổ chức giao thông trên các trục đường chính. Với người đi lại, một làn ưu tiên không làm đường rộng hơn, nhưng có thể làm chuyến đi bớt căng thẳng. Và với những ai từng ngồi trên xe buýt kẹt cứng ở nút giao, sự thay đổi đó đáng để chờ.

Câu hỏi thường gặp
Xe buýt từ TP HCM đi sân bay Long Thành mất bao lâu?
Thời gian dự kiến khoảng 45-60 phút nếu chạy cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây không ùn tắc. Tuy nhiên, vào giờ cao điểm, thời gian có thể kéo dài gấp đôi do đoạn qua nút giao thường xuyên quá tải.
Làn ưu tiên cho xe buýt sân bay Long Thành đã có chưa?
Chưa. ACV mới đề xuất nghiên cứu vào chiều 27/10, chưa có lịch trình triển khai cụ thể. Các tuyến xe buýt sân bay hiện vẫn chạy chung làn với xe cá nhân trên cao tốc và quốc lộ 1 – 51.
Có bao nhiêu tuyến xe buýt kết nối sân bay Long Thành?
Theo phương án của TP HCM, có 13 tuyến xe buýt kết nối trực tiếp sân bay Long Thành, vận hành theo mô hình buýt sân bay chất lượng cao, một số tuyến chỉ dừng tại các điểm trung chuyển lớn để rút ngắn thời gian.
Đọc thêm: Xe buýt đưa đón học sinh ở Sài Gòn: bến, giờ và vé trẻ em
