Con hẻm nhỏ trên đường Tháp Mười, phường Bình Tây, quận 6, sáng nào cũng có một dãy bàn nhựa kê sát vách. Nồi cháo trắng cỡ lớn đặt ở góc, khói bốc lên đều đều. Người bán múc từng tô bằng cái vá dẹt, tay kia thoăn thoắt xếp topping ra đĩa nhỏ. Quán mở lại sau ba tháng nghỉ, giá niêm yết vẫn giữ nguyên: mỗi tô cháo trắng hai nghìn đồng, phần thêm từ năm nghìn đồng trở lên.
Chợ Bình Tây đông người mua sỉ nhưng quán cháo vẫn giữ giá cũ
Khu chợ Bình Tây từ lâu là đầu mối bán buôn lớn, dòng người từ các tỉnh đổ về từ tờ mờ sáng. Xe ba gác, xe đẩy hàng, người gánh cá, người bưng thùng mì, tất cả chen nhau ở các lối vào. Quán cháo nằm ngay rìa khu buôn bán ấy, nên khách quen phần lớn là tiểu thương và người lao động chân tay. Với họ, bữa sáng hai nghìn đồng là chuyện có thể ăn liền trước khi bước vào ca bốc hàng kéo dài sáu bảy tiếng. Ba tháng quán đóng cửa, nhiều người phải mua tạm ổ bánh mì hay gói xôi ngoài chợ, chi phí mỗi sáng nhảy lên vài chục nghìn. Sự trở lại của nồi cháo được đón bằng ánh mắt nhẹ nhõm hơn là háo hức.
Muỗng cháo hai nghìn đồng đứng cạnh ly cà phê mười lăm nghìn
Đi ngang con hẻm này vào buổi sáng, dễ thấy cảnh tương phản. Bên trong quán cháo, người ta ăn bằng chén nhỏ, tính tiền từng nghìn. Cách vài căn, quán cà phê ven đường treo bảng mười lăm đến hai mươi lăm nghìn một ly. Cùng một đoạn phố, cùng một buổi sáng, người ta có thể chọn chi tiêu ở hai mức hoàn toàn khác nhau. Đó là đặc điểm rất Sài Gòn: một thành phố có mặt bằng giá nhà, giá thuê mặt bằng, giá dịch vụ tăng liên tục, nhưng vẫn tồn tại những quán giữ giá như để dành cho nhóm khách đông nhất và yếu nhất về túi tiền. Mức hai nghìn đồng cho một tô cháo trắng gần như chỉ còn ở những khu chợ đầu mối, nơi người bán tính lời bằng số lượng khách và sự đều đặn mỗi ngày, không tính lời trên từng tô.
Cái nồi cháo lớn mở lại sau ba tháng làm nhịp sinh hoạt quanh chợ đổi khác
Ba tháng vắng tiếng muỗng khuấy cháo, hàng xóm quanh hẻm cũng đổi thói quen. Người bán vé số, người đẩy xe nước mía, bà cụ bán thuốc lá lẻ, ai cũng biết chỗ này là điểm dừng chân miễn phí nước trà và có chỗ ngồi nghỉ. Quán đóng, họ phải tìm góc khác, vài người chuyển hẳn sang đoạn đường khác làm ăn. Nay quán mở lại, dãy bàn nhựa xanh đỏ kê lại, chiếc ghế đẩu thấp tè trở về đúng vị trí cũ, và nhịp chờ khách của cả một đoạn hẻm được nối lại. Ở thành phố mà mỗi tháng có hàng trăm quán ăn mở ra đóng vào, một quán nhỏ trụ được qua quãng nghỉ dài đã là chuyện khiến người trong xóm để ý.
Người bán có lời nhờ khách quen chứ không nhờ tô cháo
Nhìn cách quán vận hành mới thấy bài toán của người bán. Cháo trắng nấu bằng gạo thường, nồi lớn, múc liên tục, phần lời nằm ở các đĩa topping: trứng vịt, thịt bằm, tôm khô, gan, chả. Ai chỉ ăn tô hai nghìn thì quán gần như hòa vốn, nhưng người ăn thường gọi thêm một hai món, tổng bữa sáng rơi vào mười đến mười lăm nghìn. Mô hình này sống bằng hai thứ: lượng khách đều và lòng trung thành của khách quen. Ở phường Bình Tây, hai thứ đó có sẵn, vì dân buôn bán quanh chợ đi ăn sáng cùng một khung giờ, ngồi cùng một dãy ghế, gọi gần như cùng một món. Giá thấp giữ chân khách, khách đông bù lại phần lời mỏng, vòng tròn ấy khép kín qua nhiều năm.
Một tô cháo giá thấp giúp người đi chợ tính lại chi tiêu buổi sáng
Với người sống ở các quận trung tâm, hai nghìn đồng gần như không mua được gì. Nhưng đặt vào bối cảnh của người lao động quanh chợ Bình Tây, con số ấy có sức nặng riêng: nó là khoản chênh lệch giữa một buổi sáng no bụng và một buổi sáng nhịn. Chuyện ăn uống ở Sài Gòn vốn được nhìn qua ống kính những quán hot, món lạ, giá cao. Nhưng phần lớn bữa ăn hằng ngày của thành phố lại nằm ở những quán như thế này: bảng giá viết tay, ghế nhựa, không điều hòa, phục vụ nhanh, khách ăn xong đứng dậy nhường chỗ. Du khách muốn hiểu thành phố có thể ghé qua đây vào sáng sớm, không phải để săn món ngon mà để thấy cách một khu chợ đầu mối tự nuôi nhau bằng những bữa ăn giá thấp.
Quán cháo nhỏ nhắc rằng đường đi làm của nhiều người bắt đầu từ bữa sáng rẻ
Từ quán cháo này tỏa ra các tuyến đường Tháp Mười, Hải Thượng Lãn Ông, Nguyễn Thị Nhỏ, nơi xe tải nhỏ và xe máy chở hàng chạy từ bốn giờ sáng. Người đi làm ở các chợ đầu mối không có nhiều lựa chọn ăn uống, bởi quán mở sớm rất ít và giá phải chăng càng ít hơn. Sự tồn tại của một quán giữ giá thấp góp phần giữ nhịp cho cả một dây chuyền vận chuyển nhỏ trong nội thành. Nó cũng cho thấy mặt bằng chi tiêu ở Sài Gòn không phẳng: có khu vực mà mọi thứ đắt lên từng tháng, cũng có khu vực mà người ta cố giữ nguyên giá như một cách giữ khách và giữ nghề.
Chuyện quán cháo mở lại là chuyện của cả một góc phố buôn bán
Đi ngang qua vào lúc tám giờ, khi nắng bắt đầu gắt trên mái tôn chợ Bình Tây, dãy bàn đã vơi khách, người bán thu dọn từng chén, xếp lại ghế. Quán không treo biển quảng cáo, không có ai chụp ảnh, chỉ có tiếng nói chuyện của mấy người ngồi lại hỏi thăm nhau sau ba tháng không gặp. Một chỗ ăn sáng giá rẻ mở lại không làm thay đổi bản đồ ẩm thực thành phố, nhưng nó trả lại cho một góc chợ cái nhịp quen thuộc. Ai đi ngang buổi sớm, cứ thử ngồi xuống một tô hai nghìn, gọi thêm đĩa trứng, rồi tự nhìn xem cái giá ấy đang nuôi sống bao nhiêu người.
Câu hỏi thường gặp
Quán cháo hai nghìn đồng ở chợ Bình Tây mở lúc mấy giờ?
Quán dọn ra từ khoảng bốn rưỡi đến năm giờ sáng, bán đến tầm tám giờ thì dọn. Muốn ăn đầy đủ topping nên tới trước bảy giờ, vì sau đó khách chợ đông và vài món đã hết.
Ăn một tô cháo đầy đủ ở đây hết bao nhiêu tiền?
Tô cháo trắng giá hai nghìn, phần thêm từ năm nghìn trở lên. Gọi thêm trứng vịt, thịt bằm và chả thì tổng bữa sáng rơi vào khoảng mười đến mười lăm nghìn đồng.
Đi tới quán cháo này bằng đường nào dễ nhất?
Quán nằm trong hẻm trên đường Tháp Mười, phường Bình Tây, quận 6, sát rìa chợ Bình Tây. Chạy xe máy vào hẻm, gửi xe ngay đầu hẻm rồi đi bộ vài bước là tới dãy bàn nhựa.
Đọc thêm: Đi bộ rừng Sác bằng giày thể thao và suýt về tay không vì hụt chuyến phà
