Cục Hàng không Việt Nam vừa gửi yêu cầu tới 6 hãng hàng không đang khai thác nội địa, đề nghị rà soát lại các đường bay đã tạm dừng, tính chuyện khôi phục, mở thêm tuyến mới và tăng chuyến trên những chặng đang bay. Với người sống ở TP.HCM, một chỉ đạo không nằm trên giấy, nó đi thẳng vào lịch về quê, vào giá vé đặt trước mỗi dịp lễ, và vào nhịp giao thương của cả vùng. Sân bay Tân Sơn Nhất vốn là cửa ngõ đông đúc nhất nước, mỗi chuyến bay thêm hay bớt đều đổi thay cách hàng triệu người tính đường.
Những chặng bay vắng bóng từ lâu
Danh sách đường bay nội địa ở Việt Nam không cố định. Sau giai đoạn thị trường lao dốc, nhiều chặng bị cắt hoặc giãn tần suất, đặc biệt là các tuyến nối TP.HCM với những địa phương ít khách nhưng vẫn cần kết nối. Cục Hàng không nhìn vào khoảng trống đó và đề nghị các hãng xem lại, bởi đường bay không chỉ phục vụ người đi du lịch mà còn là huyết mạch cho hàng hóa, công tác, thăm nom. Một chặng dừng bay, sân bay địa phương vắng lặng, nhà ga bớt đèn, dịch vụ mặt đất co lại, người dân phải bay vòng qua Hà Nội hoặc Đà Nẵng.
Bữa ăn ở chợ đầu mối phụ thuộc chuyến bay
Với dân buôn ở Bình Điền, Hóc Môn hay chợ đầu mối Thủ Đức, hàng nông sản từ các tỉnh về thành phố mỗi ngày đều tính bằng giờ. Hàng bay không chiếm phần lớn lượng hàng, nhưng những lô cần nhanh, cần tươi như rau cao cấp, hải sản sống, hoa cắt cành lại dựa vào đường bay. Khi tuyến bay bị cắt, hàng phải đi đường bộ, thời gian dài hơn, chi phí bảo quản tăng, và cuối cùng cái giá đó dồn vào người mua ở chợ và quán ăn. Mở lại chặng bay là cách làm giảm một lớp áp lực lên giá thực phẩm tươi sống ở thành phố.
Chuyến bay sáng và buổi họp ở trung tâm
Không ít người làm việc ở các quận trung tâm TP.HCM có lịch công tác đột xuất ra Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, Vinh. Những người này không đi du lịch, họ cần chuyến sáng để kịp cuộc họp, và chuyến chiều muộn để về nhà trong ngày. Tần suất bay quyết định họ có phải ngủ lại một đêm hay không, và mỗi đêm khách sạn đội chi phí doanh nghiệp. Yêu cầu tăng chuyến trên các đường bay hiện có vì thế động tới cả cách công ty lên kế hoạch công tác lẫn cách khách sạn nhỏ trong hẻm quận 1, quận 3 tính công suất phòng.
Đường bay mới và chỗ đứng của sân bay địa phương
Mỗi tuyến mới được mở không chỉ là thêm một dòng trong lịch bay. Sân bay nhỏ như Cà Mau, Rạch Giá, Côn Đảo, Điện Biên, Pleiku có thêm chuyến là có thêm người qua lại, quán ăn mở cửa sớm hơn, hãng xe nối sân bay có thêm khách, và người địa phương bớt phải đi hàng trăm cây số ra thành phố lớn. Nhìn từ TP.HCM, những tuyến này là cách người thành phố tiếp cận vùng nguyên liệu, điểm du lịch và thị trường tiêu thụ mới, không chỉ là điểm đến cho dân du lịch.
Hãng bay nhìn bài toán chi phí
Yêu cầu của Cục Hàng không là tín hiệu hành chính, còn quyết định mở hay không lại nằm ở bài toán giá nhiên liệu, giá thuê tàu bay, nhân lực phi hành đoàn và lượng khách dự báo. Các hãng không thể mở chuyến chỉ vì có yêu cầu. Nhưng khi cơ quan quản lý đưa ra danh sách đường bay cần khôi phục, đó cũng là cách để các hãng nhìn lại mạng bay và thấy chỗ nào còn đất. Với người mua vé, điều đáng chú ý là giá và tần suất sẽ thay đổi ra sao trong vài tháng tới, chứ không chỉ là thông báo mở tuyến trên trang bán vé.
Đi lại trong thành phố cũng đổi theo
Tân Sơn Nhất nằm sát trung tâm, nên mỗi chuyến bay thêm vào giờ cao điểm đều đẩy lưu lượng xe ra đường Trường Sơn, Bạch Đằng, Nguyễn Kiệm. Khách bay sớm, xe công nghệ đón khách, xe buýt sân bay đều cộng dồn vào một mạng lưới vốn đã chật. Chuyện đường bay nội địa không tách khỏi chuyện kẹt xe quanh sân bay, và người đi làm qua khu vực này mỗi ngày là người cảm nhận rõ nhất mỗi lần lịch bay thay đổi.
Một chỉ đạo, nhiều lớp hệ quả
Chuyện mở lại đường bay, tăng chuyến nội địa không chỉ liên quan tới người bay. Nó đi qua bữa ăn của chợ đầu mối, lịch công tác của dân văn phòng, doanh thu của khách sạn nhỏ, và nhịp xe cộ quanh sân bay. Người sống ở TP.HCM nhìn vào đó để biết vài tháng tới mình sẽ về quê dễ hơn hay khó hơn, mua vé rẻ hơn hay đắt hơn, và con đường trước cửa nhà có thêm bao nhiêu chuyến xe đưa khách ra sân bay mỗi sáng.
Câu hỏi thường gặp
Cục Hàng không yêu cầu mở lại đường bay nào?
Danh sách cụ thể chưa công bố, nhưng tập trung vào các chặng nối TP.HCM với địa phương ít khách như Cà Mau, Rạch Giá, Pleiku. Các hãng có 30 ngày để rà soát và báo cáo kế hoạch khôi phục.
Khi nào giá vé nội địa giảm?
Chưa có mốc chính xác. Nếu các hãng tăng chuyến từ quý 3, giá vé giờ thấp điểm có thể giảm 10-15% so với hiện tại, nhưng còn phụ thuộc giá nhiên liệu.
Mở lại đường bay có làm kẹt xe quanh Tân Sơn Nhất nặng hơn?
Có thể. Mỗi chuyến thêm vào giờ cao điểm đẩy thêm xe ra Trường Sơn, Bạch Đằng. Sân bay đang khai thác gần 40 chuyến/giờ, tăng thêm sẽ khó tránh ùn tắc cục bộ.
Đọc thêm: Metro số 1 Sài Gòn: đi từ Suối Tiên vào Bến Thành mất bao lâu
