Mặt nước sông Sài Gòn đoạn chảy qua trung tâm thành phố sẽ có thêm một hình dáng mới theo bản vẽ quy hoạch. Nhóm kiến trúc sư lấy cảm hứng từ chiếc lá dừa nước, loại cây mọc thành rặng dọc kinh rạch miền Nam, để phát triển thiết kế cầu đi bộ bắc qua sông. Phương án đã được chính quyền thành phố chấp thuận, mở ra một điểm nhấn cảnh quan gắn với ký ức sông nước của vùng đất này.
Chiếc lá dừa nước đi vào bản vẽ đô thị
Hình ảnh lá dừa nước không xa lạ với người sống ven kênh rạch. Tàu lá dài, gân nổi, xòe ra rồi thu lại thành một khối mềm. Nhóm thiết kế nhìn thấy trong đó một cấu trúc có thể chuyển thành đường đi bộ: trục chính là sống lá, các nhánh phụ tỏa hai bên như những đường gân, tạo lối tản bộ uốn theo dòng nước thay vì cắt ngang một cách thô cứng. Cách chọn hình dáng này cho thấy cây cầu không chỉ để nối hai bờ, mà còn kể lại chuyện vùng sông nước bằng hình khối kiến trúc.
Với người đi đường, một cây cầu đi bộ qua sông Sài Gòn có nghĩa thiết thực. Những ai làm việc hai bên bờ, những người đi bộ tập thể dục buổi sáng hay dân chạy xe đạp dạo mát sẽ có thêm lựa chọn thay vì chen vào các tuyến đường lớn. Cầu dành cho người đi bộ cũng góp phần tách dòng người đi chậm khỏi dòng xe cộ, giảm cảnh lộn xộn ở những nút giao ven sông.
Đi lại ven sông thay đổi ra sao
Sông Sài Gòn từ lâu là mặt tiền của thành phố nhưng nhiều đoạn bờ vẫn bị ngăn bởi kho bãi, bến tàu, hàng rào. Một cây cầu đi bộ đẹp sẽ kéo người dân ra phía nước, biến bờ sông thành nơi dạo bộ, ngắm cảnh, chụp ảnh. Khi có thêm người qua lại, các quán cà phê nhỏ, xe bán nước, hàng ăn vặt ven bờ cũng có thêm khách. Chuyện làm ăn dọc bờ sông vốn lặng lẽ sẽ nhộn nhịp hơn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu giữ trật tự, không để hàng rong chiếm hết lối đi.
Với người đi làm bằng xe máy, cây cầu không thay đổi lộ trình chính nhưng có thể giảm áp lực ở vài cung đường ven sông vào giờ cao điểm, khi một phần người đi bộ và xe đạp chọn lối riêng. Điều đáng chú ý là cầu đi bộ thường gắn với không gian công cộng hai đầu cầu. Nếu hai đầu được xử lý tốt, có bóng mát, có chỗ ngồi, có lối xuống bến, thì cây cầu trở thành điểm hẹn quen thuộc của dân thành phố.
Bài toán giữ hình dáng lá giữa dòng chảy
Chọn hình lá dừa nước đẹp về ý tưởng, nhưng thi công giữa sông là chuyện khác. Kết cấu phải chịu được gió, mưa, triều cường và lưu lượng tàu thuyền qua lại. Đường cong của lá nếu làm không khéo sẽ thành lối đi quanh co bất tiện cho người lớn tuổi, người đi xe lăn. Nhóm thiết kế và cơ quan chức năng sẽ phải cân đối giữa dáng vẻ mềm mại và yêu cầu an toàn, thoát nước, chiếu sáng. Một cây cầu đẹp mà trơn trượt vào mùa mưa thì không ai muốn đi.
Chi phí xây dựng và bảo trì cũng là câu chuyện của túi tiền công. Công trình ven sông cần kinh phí duy tu định kỳ, từ sơn chống gỉ đến hệ thống đèn. Người dân thành phố quen với cảnh công trình khánh thành rồi xuống cấp vì thiếu chăm sóc. Một cây cầu biểu tượng càng cần được giữ gìn để không thành nơi che mưa tạm bợ hay điểm buôn bán tự phát.
Điểm hẹn mới của thành phố
Những đô thị lớn thường có một cây cầu đi bộ làm điểm nhấn, nơi người ta hẹn nhau, chụp hình cưới, ngắm hoàng hôn. Sài Gòn có lợi thế là dòng sông rộng, hai bờ đang dần được chỉnh trang. Nếu cây cầu lá dừa nước thành hình, nó có thể trở thành chỗ người dân ra đứng gió mỗi chiều, nhìn tàu chạy, ăn hàng ven sông. Đó là kiểu không gian công cộng mà thành phố còn thiếu.
Điều cần theo dõi là cách cây cầu kết nối với các tuyến đi bộ hiện có, với bến tàu, với công viên ven sông. Một công trình đẹp đứng riêng lẻ sẽ chỉ là điểm check-in. Một công trình nối được vào đời sống đi lại hằng ngày mới thật sự có ích. Người sống ở thành phố này chờ đợi điều đó hơn là một hình dáng lạ trên bản vẽ.
Câu hỏi thường gặp
Cầu đi bộ hình lá dừa nước bắc qua sông Sài Gòn khi nào khởi công?
Hiện phương án đã được chấp thuận nhưng chưa có lịch khởi công cụ thể. Theo tiến độ thông thường của các dự án ven sông, thời gian chuẩn bị đầu tư và thi công có thể kéo dài vài năm.
Cầu đi bộ này có cho xe đạp đi qua không?
Thiết kế hướng tới người đi bộ và xe đạp, tách khỏi dòng xe máy. Tuy nhiên quy định cụ thể về tốc độ, làn đường sẽ do cơ quan quản lý công bố khi công trình hoàn thành.
Điểm đầu và cuối cầu nối vào khu vực nào?
Vị trí chính xác hai đầu cầu chưa được công bố rõ trong bản vẽ. Cầu dự kiến nối các khu đất trống ven bờ và công viên hiện hữu, tạo thành tuyến đi bộ liền mạch dọc sông.
Đọc thêm: Xe buýt đưa đón học sinh ở Sài Gòn: bến, giờ và vé trẻ em
