Mặt tiền hẻm ấy rộng chừng ba mét, vừa một xe ô tô lách vào nếu không có ai dựng xe máy trước cửa, phía trên là dãy ban công thấp thoáng khăn phơi và chậu cây, phía dưới là quán cà phê cóc kê bốn cái ghế nhựa đỏ chiếm gần nửa lối đi. Dòng xe máy từ đường lớn đổ vào hẻm theo nhịp giờ đi làm, khúc đầu hẻm chật vì xe gửi qua đêm chen với xe của khách ăn sáng, khúc giữa trống hơn vì ít nhà mở cửa hàng, khúc cuối hẻm thoáng nhưng lại là chỗ quay đầu của xe ba gác. Một gia đình có trẻ nhỏ bước vào hẻm này lần đầu thường dừng lại đúng chỗ đông nhất để thở, và đó cũng là lúc nhận ra tầng thấp hay tầng cao không chỉ là chuyện thang máy.
Hẻm ba mét quanh chợ Bàn Cờ và nhịp sinh hoạt sáng sớm
Khu hẻm quanh chợ Bàn Cờ, quận 3, có đặc điểm dễ nhận ra: nhà san sát, mỗi căn mặt tiền chỉ hai đến ba mét, cửa cuốn kéo lên lúc sáu giờ và đóng lại lúc chín giờ tối là hết ngày. Khung giờ chật nhất là sáu giờ đến bảy giờ rưỡi sáng, khi xe đẩy hàng và người đi chợ dồn về một mối; khung giờ trống nhất là từ mười giờ đến ba giờ chiều, hẻm gần như chỉ còn tiếng quạt máy và tiếng trẻ con trong mấy căn nhà mở cửa. Căn cho thuê ngắn ngày ở đây thường nằm ở tầng một hoặc tầng hai của những dãy nhà cũ, cầu thang hẹp, bậc cao thấp không đều. Với gia đình có trẻ nhỏ, chọn căn tầng một đồng nghĩa với việc đẩy xe đẩy ra vào không phải bê, và buổi trưa trẻ ngủ thì mẹ không phải canh tiếng chân cầu thang. Bất tiện nằm ở chỗ nước: mùa mưa tháng chín, nước từ đường lớn dồn vào hẻm ngập tới mắt cá chân, tầng một phải kê cao giày dép và túi xách. Căn ở đây thường tính theo đêm, mức phổ biến quanh bốn trăm nghìn một đêm cho phòng có bếp nhỏ, và con số này chỉ nên xem là mốc để so, không phải giá cố định vì chủ nhà đổi theo mùa.
Mặt tiền đường Nguyễn Trãi đoạn gần bến xe buýt và bài toán xe đẩy
Đoạn Nguyễn Trãi từ ngã tư Nguyễn Văn Cừ tới cầu vượt là một dải nhà phố vừa ở vừa cho thuê, nhiều căn mở dịch vụ lưu trú ngắn ngày cho khách lẻ và gia đình. Đặc điểm đáng chú ý: các trạm xe buýt nằm cách nhau khoảng hai trăm mét, nên từ một căn tầng thấp, việc đưa trẻ ra trạm chỉ mất ba đến bốn phút đi bộ, trong khi từ tầng năm của cùng tòa nhà, riêng việc chờ thang máy đã mất năm phút vào giờ cao điểm. Mặt tiền ở đây rộng hơn hẻm, xe hơi đậu được nhưng thường kín sau bảy giờ tối vì quán ăn đông. Gia đình có trẻ nhỏ thuê căn tầng trệt hoặc lầu một có lợi ở chỗ không phải gửi xe đẩy lên ban công, không phải lo trẻ tự mở cửa sổ. Cái khó là tiếng ồn: xe tải nhẹ chạy suốt đêm, trẻ khó ngủ sâu nếu phòng hướng mặt đường. Nhiều chủ nhà đã đổi sang lắp cửa kính hai lớp nhưng chỉ một số căn làm, nên khi xem chỗ phải mở cửa ra nghe thử.
Dãy nhà cho thuê trên đường Trần Hưng Đạo gần công viên 23 tháng 9
Đoạn đường này có một dải nhà cũ được cải tạo thành căn hộ dịch vụ, mặt tiền khoảng bốn mét mỗi căn, lối vào thường nằm phía hông giáp hẻm nhỏ chứ không mở thẳng ra đường lớn. Đó là lý do nhiều gia đình chọn tầng thấp ở đây: lối vào hông hẻm cho phép đẩy xe đẩy mà không phải băng qua làn xe máy, và khoảng cách từ cửa căn tới cổng công viên chỉ khoảng bốn trăm mét, đủ để trẻ chạy nhảy buổi chiều mà người lớn không phải bắt xe. Khung giờ chật là năm giờ đến sáu giờ rưỡi chiều khi dân tập thể dục và khách du lịch dạo bộ cùng lúc, khung giờ trống là buổi sáng sớm trước bảy giờ. Một thay đổi đáng lưu ý: vài căn trong dãy đã chuyển sang cho thuê theo tháng, không nhận khách ngắn ngày, nên danh sách trên các trang đặt phòng không còn khớp với thực tế. Điều này khiến việc đặt trước qua mạng dễ lệch, và cách chắc nhất là tới xem trực tiếp rồi mới chốt.
Chung cư cũ trên đường Võ Văn Tần và thang máy chỉ chạy tới tầng bốn
Một số chung cư cũ ven Võ Văn Tần có tuổi đời vài chục năm, thang máy nhỏ, chỉ chở được sáu người và có tòa dừng hoạt động sau mười giờ đêm. Với gia đình có trẻ nhỏ, đây là chi tiết quyết định: nếu thuê căn từ tầng năm trở lên, mỗi lần trẻ ngủ trưa mà người lớn cần xuống mua đồ là phải tính giờ thang máy, còn căn tầng hai hoặc tầng ba thì đi bộ vài chục bậc là xong. Khoảng cách từ tòa nhà tới chợ và tới trạm y tế phường chỉ khoảng năm phút đi bộ, thuận cho tình huống trẻ sốt đêm. Bất tiện cố hữu là chỗ gửi xe: sân chung chỉ đủ cho xe máy, xe đẩy phải để trong hành lang căn hộ, mà hành lang hẹp nên phải gấp gọn. Một số căn đã được chủ nhà sửa lại thành hai phòng ngủ nhỏ, diện tích mỗi phòng chưa tới mười lăm mét vuông, đủ cho hai người lớn và một trẻ nhưng chật nếu có thêm người lớn thứ ba.
Nhà nguyên căn trong hẻm Cống Quỳnh và cái sân làm chỗ chơi
Hẻm Cống Quỳnh có những căn nguyên căn cho thuê ngắn ngày, mặt tiền hẹp nhưng ăn sâu vào trong, phía sau thường có khoảng sân nhỏ hoặc giếng trời. Đây là kiểu chỗ mà tầng thấp gần như là điều kiện bắt buộc: trẻ có thể chơi trong sân mà người lớn vừa nấu ăn vừa trông, không phải lên xuống cầu thang. Hẻm chia làm hai khúc rõ rệt, khúc đầu giáp mặt đường có quán ăn đông từ mười một giờ đến một giờ trưa, khúc sau yên tĩnh hơn và thường là nơi các căn cho thuê nằm. Khoảng cách từ cửa hẻm tới bệnh viện gần nhất chừng bảy phút chạy xe máy, một thông tin nhiều phụ huynh hỏi trước khi đặt cọc. Điểm trừ là hẻm cụt nên xe rác vào không đều, rác phải để trước cửa tới khi xe tới, và mùi vào buổi trưa nắng khá rõ nếu nhà bên cạnh không đậy thùng.
Khu nhà ven kênh Nhiêu Lộc đoạn cầu số 6 và chuyện nước lên
Ven kênh Nhiêu Lộc có những dãy nhà phố cho thuê ngắn ngày với giá mềm hơn các khu trung tâm, mặt tiền ba đến bốn mét, lối vào thẳng từ đường nhỏ chạy song song kênh. Ưu điểm dễ thấy là khoảng cách tới công viên ven kênh chỉ vài bước chân, trẻ có chỗ chạy buổi chiều mà không phải qua đường lớn. Nhược điểm là nước: mỗi lần triều cường dâng, đoạn đường trước dãy nhà này ngập tới ba tấc, và tầng thấp là nơi chịu trước tiên. Gia đình có trẻ nhỏ thuê căn tầng một ở đây thường phải hỏi chủ nhà xem có bậc tam cấp cao không, có kệ kê đồ không. Khung giờ chật là sáu giờ đến bảy giờ sáng khi người đi tập thể dục và người bán hàng rong cùng dồn về khúc cầu, khung giờ trống là giữa trưa. Một thay đổi đáng chú ý là vài căn trong dãy đã chuyển sang cho người nước ngoài thuê dài hạn, nên số căn nhận khách ngắn ngày ít đi, và việc tìm được căn tầng thấp còn trống vào cuối tuần không dễ.
Không có tầng nào hợp mọi gia đình. Nhưng với trẻ nhỏ, mỗi bậc cầu thang và mỗi lần chờ thang máy đều tính vào giấc ngủ trưa, và tầng thấp thường thắng ở khoản đó. Đi xem chỗ thì nhớ mở cửa sổ nghe tiếng đường, rồi hỏi thẳng chủ nhà chuyện nước lên mùa mưa.
Đọc thêm: Căn hộ dịch vụ có ban công: phơi đồ và quy định chung cư ở Sài Gòn
