Những tấm tôn, miếng ván, khúc sắt nằm chình ình giữa làn đường Sài Gòn không phải chuyện hiếm. Chúng rơi từ xe tải, xe ba gác, hoặc từ chính những chuyến hàng tự chở. Khi một tài xế buộc dây kéo lê vật đó phía sau ôtô con, mặt nhựa đường trở thành nơi va đập của thứ không ai kiểm soát.
Mối nguy nằm sát mặt đường
Đường phố Sài Gòn vốn chật. Giờ cao điểm, khoảng cách giữa các xe chỉ còn vài gang tay. Tấm tôn kéo lê có thể văng lên, xoay ngang, hoặc trượt bất ngờ khi tài xế đánh lái. Người đi sau khó thấy vì nó nằm sát mặt đường, khuất sau gầm xe. Xe máy chỉ cần chạm nhẹ là bánh trước lệch hướng. Ôtô phía sau, nếu tấm tôn bật lên đúng lúc, tài xế có thể đánh lái gây va chạm dây chuyền. Những lỗi liên quan tới vật thể rơi vãi, kéo lê luôn được xếp vào nhóm đe dọa trực tiếp tới an toàn giao thông, không phải chuyện hình thức.
Vì sao người ta chọn cách kéo lê
Thuê xe tải nhỏ có thành chắn để chở tấm tôn dài vài mét tốn vài trăm nghìn đồng, tính theo quãng đường. Buộc dây kéo lê phía sau ôtô con thì gần như không tốn thêm. Ở thành phố mà giá xăng, giá gửi xe và thuê mặt bằng đều tăng, khoản chênh đó đủ khiến nhiều người chọn cách tiết kiệm. Cái đáng nói là cách tiết kiệm ấy đẩy rủi ro sang người khác. Người đi đường phía sau không được hỏi ý kiến, không được chia phần tiết kiệm, nhưng lại là người hứng chịu hậu quả nếu có chuyện.
Người bán hàng ven đường hứng đủ
Dọc các tuyến phố có nhiều hộ bán nước, bán cơm, bán vật liệu nhỏ nằm sát lòng đường. Xe kéo vật nặng thường đi chậm, đôi khi lách vào làn trong để tránh xe lớn. Khi tấp vào lề, bánh xe và tấm tôn kéo theo có thể cán qua thùng nhựa, ghế nhựa, hoặc đổ cả xe nước đang dựng. Một vụ va quẹt kiểu đó làm hư tài sản vài trăm nghìn, và mất luôn một buổi bán. Người bán hàng rong sống theo ngày, mất một buổi là mất phần lời.
Xử phạt và tín hiệu
Biên bản xử phạt không chỉ nhắm vào cá nhân tài xế. Nó gửi tín hiệu tới chủ xe, chủ hàng, nhóm thợ thi công nhỏ lẻ rằng mặt đường không phải bãi tập kết. Khi mức phạt đủ nặng, phí thuê xe chở trở nên rẻ hơn nguy cơ bị phạt. Đó là lúc hành vi thay đổi. Vấn đề còn lại là mật độ kiểm tra. Nếu chỉ xử lý vài trường hợp rồi thôi, tình trạng kéo lê vật thể lại tái diễn ở những tuyến khác, đặc biệt là các trục đường có nhiều kho bãi, xưởng mộc, cửa hàng vật liệu.
Người đi làm mất thời gian
Một vật cản bất ngờ giữa đường làm chậm cả đoạn dài. Cú phanh gấp của người phía trước lan thành chuỗi phanh gấp phía sau. Kẹt xe cục bộ xuất hiện. Hàng trăm người tới cơ quan muộn, mất tiền gửi xe theo giờ, mất buổi họp đầu ngày. Những tổn thất đó không hiện lên trong biên bản xử phạt, nhưng lại là phần chìm của câu chuyện. Tài xế kéo vật nặng trên đường đông chưa chắc đã nghĩ tới việc mình đang tiêu tốn thời gian của bao nhiêu người khác.
Ứng xử sao cho vừa an toàn vừa hợp túi tiền
- Chủ hàng, thợ thi công nên tính trước chi phí vận chuyển vật cồng kềnh, coi đó là phần bắt buộc của giá thành.
- Khi thấy vật thể lạ trên đường, người đi đường nên giữ khoảng cách và báo cho lực lượng chức năng thay vì cố vượt qua sát.
- Các tuyến đường có nhiều kho xưởng cần được nhắc nhở thường xuyên hơn.
- Hộ bán hàng ven đường nên kê bàn ghế sát lề và quan sát dòng xe kéo vật nặng.
Một tấm tôn bị kéo lê trên đường là chuyện nhỏ trong bản tin, nhưng nó mở ra câu chuyện lớn về cách thành phố vận hành. Xử phạt một trường hợp là bước đầu. Điều còn lại là làm sao để lựa chọn an toàn trở thành lựa chọn rẻ nhất, thay vì ngược lại.
