Tuần rằm tháng Bảy năm ngoái tôi dọn vào một căn hộ dịch vụ trên đường Nguyễn Cửu Vân, khúc gần chợ Thị Nghè, phường 17, quận Bình Thạnh. Chọn nơi đó không vì view sông hay nội thất, mà vì cái bếp: bếp điện hai bếp, chảo, nồi, và tủ lạnh nhỏ đủ để rau củ. Tôi ăn chay mỗi tháng mười ngày. Bạn cùng phòng ăn chay theo đợt. Nấu nướng trong căn hộ thành thói quen, không phải trò tiêu khiển cuối tuần.
Buổi chiều ở chợ Thị Nghè, và cái giá cho một bó rau
Tôi thường đi chợ khoảng 4 giờ chiều. Lúc đó rau trong chợ Thị Nghè còn tươi, người bán cũng chịu bớt giá hơn buổi sáng. Một bó cải ngọt 10.000 đồng. Một bó rau muống 8.000 đồng. Một ký cà chua 25.000 đồng. Đậu hũ trắng một miếng 5.000 đồng, mua ba miếng được thêm một miếng. Nấm rơm bán theo hộp, khoảng 30.000 đồng một hộp nhỏ. Tôi học được cách nhìn nấm: mũ còn khép thì non, mũ mở to là đã dai.
Có lần tôi mua một ký đậu hũ non ở hàng quen gần cổng chợ, về mở ra thấy chua nhẹ. Tôi phải bỏ cả ký, mất 30.000 đồng. Từ đó tôi chỉ mua đậu hũ ở sạp có tủ lạnh, dù giá cao hơn 5.000 đồng mỗi miếng. Cũng có lần tôi mua hụt: chiều đó định mua bún tươi để làm bún chay, nhưng sạp bún đóng cửa sớm vì chủ về quê. Tôi đứng trước cửa cuốn khoảng mười phút rồi quay xe, ghé tiệm tạp hóa gần đó mua gói bún khô về luộc. Bún khô ăn không tệ, nhưng nấu mất gần hai mươi phút thay vì trụng ba phút, và mùi hơi khác. Tôi tự nhủ lần sau đi chợ trước 3 giờ rưỡi, vì người bán bún ở chợ Thị Nghè thường dọn hàng sớm hơn mấy sạp rau.
Đi chợ Bà Chiểu và cái bẫy giá ở khu căn hộ
Nếu bạn ở khu Bình Thạnh hoặc Phú Nhuận, chợ Bà Chiểu là lựa chọn khác. Tôi đi xe máy từ Nguyễn Cửu Vân qua cầu Bông, hết khoảng mười lăm phút nếu không kẹt xe. Chợ Bà Chiểu đông nhất từ 6 giờ sáng đến 8 giờ sáng. Buổi chiều vắng hơn, nhưng rau củ thường còn hàng tồn nên dễ mặc cả. Tôi từng mua một ký đậu hũ chiên ở đó giá 40.000 đồng, trong khi ở chợ gần nhà là 35.000 đồng. Đắt hơn 5.000 đồng nhưng đậu hũ chiên sẵn về chỉ cần hâm lại, tiết kiệm thời gian cho buổi tối. Gửi xe ở chợ Bà Chiểu mất 5.000 đồng một lượt, còn ở chợ Thị Nghè là 4.000 đồng.
Đáng nói là giá trong siêu thị ở các trung tâm thương mại gần khu căn hộ dịch vụ. Tôi có lần ghé một siêu thị trên đường Điện Biên Phủ, thấy gói rau cải ngọt đóng bao giá 22.000 đồng, gấp đôi ngoài chợ. Nếu bạn nấu chay thường xuyên, đi chợ truyền thống rẻ hơn hẳn. Nhưng nếu chỉ nấu vài bữa một tuần và không muốn dậy sớm, siêu thị vẫn là phương án dự phòng.
Bếp căn hộ dịch vụ: những thứ không có trong hợp đồng
Hợp đồng thuê căn hộ dịch vụ ở Sài Gòn thường ghi “có bếp”, nhưng “có bếp” nghĩa là gì thì mỗi nơi một kiểu. Căn tôi thuê có hai bếp điện, một nồi cơm điện nhỏ, và không có lò vi sóng. Tôi phải tự mua thêm một cái chảo chống dính giá 150.000 đồng ở chợ Bà Chiểu, và một cái nồi hấp bằng inox giá 120.000 đồng. Tổng cộng gần 300.000 đồng cho dụng cụ nấu chay cơ bản.
Nếu bạn thuê căn hộ dịch vụ mới xây ở khu Phú Mỹ Hưng, quận 7, bếp thường có sẵn lò vi sóng và máy hút mùi, nhưng giá thuê cao hơn: một căn một phòng ngủ ở đó khoảng 12 triệu đồng một tháng, trong khi căn tôi thuê ở Bình Thạnh là 7 triệu đồng một tháng. Chênh lệch 5 triệu đồng đủ để bạn mua rau củ cả năm.
Một chuyện nhỏ nhưng quan trọng: mùi nấu chay. Nấu chay ít mùi hơn nấu mặn, nhưng nếu bạn kho nấm với nước tương, mùi vẫn ám vào rèm và chăn. Tôi từng bị chủ nhà nhắc vì mùi nước tương bay sang phòng bên cạnh. Từ đó tôi mua một máy hút mùi nhỏ gắn tường giá 450.000 đồng, lắp tạm bằng băng dính hai mặt. Không đẹp nhưng hiệu quả. Nếu bạn thuê căn hộ dịch vụ có ban công, nấu ở ban công là giải pháp tốt hơn, nhất là những buổi chiều mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4, trời ít mưa và gió mát.
Một tuần nấu chay: thực đơn, thời gian, và tiền
Buổi sáng tôi thường ăn nhẹ: yến mạch với chuối, hoặc bánh mì không với đậu hũ chao. Bữa trưa tôi nấu cơm với một món canh và một món xào. Canh bí đỏ nấu nấm hương mất khoảng hai mươi phút. Xào rau muống với tỏi mất mười phút. Cơm nấu bằng nồi cơm điện mất ba mươi phút, nhưng tôi thường nấu một lần hai chén gạo, để dành cho bữa tối. Chi phí một bữa trưa chay tự nấu khoảng 25.000 đồng đến 35.000 đồng, tùy món. Nếu ăn ngoài, một tô bún chay ở quán gần chợ Thị Nghè giá 35.000 đồng, còn cơm chay ở quán trên đường Nguyễn Trãi, quận 5, giá 45.000 đồng một phần.
Buổi tối tôi nấu món đơn giản hơn: đậu hũ sốt cà chua, hoặc canh rong biển với đậu hũ non. Một tuần tôi đi chợ ba lần: chiều thứ Hai, chiều thứ Tư, và sáng thứ Bảy. Mỗi lần đi chợ mất khoảng bốn mươi phút, bao gồm cả gửi xe và chờ cân. Tiền chợ một tuần cho hai người ăn chay khoảng 500.000 đồng đến 600.000 đồng. Nếu mua thêm trái cây và sữa hạt, con số lên khoảng 800.000 đồng một tuần. So với ăn ngoài hoàn toàn, tiết kiệm được khoảng 1,5 triệu đồng một tháng cho hai người.
Có một món tôi hay nấu là bún chay với nước dùng từ củ cải trắng, cà rốt, và nấm hương. Nước dùng cần hầm ít nhất bốn mươi lăm phút để ngọt. Tôi thường hầm vào tối Chủ nhật, để tủ lạnh dùng dần đến thứ Ba. Đây là cách tiết kiệm thời gian nhất mà tôi học được sau nhiều lần nấu vội rồi phải đổ bỏ vì nhạt.
Những lần đi hụt và bài học ở khu căn hộ
Không phải lúc nào mọi thứ cũng suôn sẻ. Tôi từng đi bộ từ căn hộ trên đường Nguyễn Cửu Vân đến một quán chay trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, quận Bình Thạnh, vì đọc trên mạng thấy quán mở cửa đến 9 giờ tối. Đến nơi thì quán đã đóng cửa từ 7 giờ tối, và tấm biển cũ vẫn còn treo. Tôi phải quay về, nấu gói mì chay ăn tạm. Từ đó tôi không tin giờ mở cửa trên mạng nữa, mà gọi điện trước hoặc chỉ đến những quán mình đã ăn quen. Một lần khác, tôi mua một hộp nấm đông cô ở chợ Bà Chiểu với giá 60.000 đồng, về nhà mới thấy hộp bị mốc. Tôi phải bỏ, và mất luôn số tiền đó. Kinh nghiệm là mua nấm ở sạp có đông khách, vì hàng xoay vòng nhanh hơn.
Căn hộ dịch vụ có bếp là lựa chọn tốt cho người ăn chay ở Sài Gòn, nhưng bạn cần kiểm tra kỹ bếp trước khi ký hợp đồng: bếp điện hay bếp gas, có nồi không, có chỗ để dao thớt không. Và bạn cần chấp nhận rằng nấu ăn mỗi ngày tốn thời gian hơn ăn ngoài. Bù lại, bạn kiểm soát được nguyên liệu, và với người ăn chay, đó là điều quan trọng. Tôi vẫn nhớ buổi chiều đầu tiên nấu bữa chay trong căn hộ mới, mùi gừng và sả bay khắp phòng, và tôi ngồi ăn một mình bên cửa sổ nhìn xuống đường Nguyễn Cửu Vân đang tan tầm. Cảm giác đó giống như mình vừa dọn một góc nhỏ của thành phố về làm của riêng.
Câu hỏi thường gặp
Thuê căn hộ dịch vụ có bếp ở Sài Gòn giá bao nhiêu một tháng?
Giá thay đổi theo khu vực. Một căn một phòng ngủ ở Bình Thạnh khoảng 7 triệu đồng một tháng, còn ở Phú Mỹ Hưng, quận 7, khoảng 12 triệu đồng một tháng. Bạn nên hỏi rõ có sẵn nồi chảo và lò vi sóng không, vì nhiều nơi chỉ có bếp trống.
Nấu chay trong căn hộ dịch vụ có bị ám mùi không?
Có, nhất là khi bạn kho nấm với nước tương. Tôi từng bị chủ nhà nhắc vì mùi bay sang phòng bên cạnh. Cách xử lý là mua máy hút mùi nhỏ gắn tường khoảng 450.000 đồng, hoặc nấu ở ban công nếu có.
Đi chợ nào ở Sài Gòn để nấu chay tiết kiệm?
Chợ Thị Nghè và chợ Bà Chiểu đều rẻ hơn siêu thị. Một bó cải ngọt ở chợ khoảng 10.000 đồng, trong khi gói rau đóng bao trong siêu thị trên đường Điện Biên Phủ giá 22.000 đồng. Đi chợ khoảng 4 giờ chiều thường được giá tốt hơn.
