Sân trường tiểu học ở thành phố thường được thiết kế kín để trẻ không chạy ra đường, nhưng chính vì kín nên các khoảng trống giữa dãy phòng học, gốc cây, bồn hoa và cầu thang lại trở thành nơi trẻ chạy nhảy nhiều nhất. Buổi sáng, cổng trường mở từ sớm, phụ huynh đưa con tới rồi vội vã rẽ vào dòng xe đông đúc để kịp giờ làm. Đến chiều, khu vực trước cổng lại chật kín người đứng chờ, chen giữa hàng quán nước và xe máy dựng dọc vỉa hè.
Câu chuyện một học sinh lớp 1 ngã tử vong tại sân Trường Tiểu học An Dương được công an địa phương xác định bước đầu không có dấu hiệu tội phạm khiến nhiều người ở thành phố khác lập tức nhìn lại khoảng sân nơi con mình học mỗi ngày. Không cần tới những vụ việc nghiêm trọng, chỉ một cú ngã đúng chỗ hiểm cũng đủ để một buổi chiều tan học biến thành chuyện không ai muốn nghĩ tới.
Những khoảng sân được thiết kế cho an toàn nhưng vẫn còn lỗ hổng
Khảo sát nhanh ở nhiều trường tiểu học nội thành cho thấy sân trường thường được chia thành hai vùng rõ rệt. Vùng gần cổng là nơi phụ huynh đứng đợi, có mái che hoặc không, thường sát đường nên bụi và tiếng ồn nhiều. Vùng phía sau là nơi trẻ chơi, có thể có sân bê tông, vài gốc cây lâu năm, bồn cây xây nổi hoặc những bậc tam cấp thấp dẫn lên hành lang.
Chính những bậc tam cấp và bồn cây này là chỗ trẻ hay chạy qua nhất. Trẻ lớp 1 vừa rời mầm non, chân còn ngắn, phản xạ chưa theo kịp tốc độ chạy của bạn bè. Vào giờ ra chơi, sân trường đông nghẹt, một đứa té thì phía sau có thể vấp theo. Các trường thường có bảo vệ và giáo viên trực, nhưng giờ ra chơi chỉ kéo dài vài chục phút, trong khi mỗi lớp có hàng chục học sinh. Một giáo viên trực phải để mắt tới hàng trăm đứa trẻ cùng lúc. Không thể nói là trường nào cũng làm chưa tốt, nhưng có những giây phút người lớn không thể nào bao quát hết.
Vấn đề không nằm ở việc trường có cho trẻ chơi hay không, mà ở chỗ sân trường có được thiết kế và duy trì theo tiêu chuẩn an toàn hay không. Một số nơi đã thay gạch men trơn bằng gạch nhám, bọc lại cạnh bồn cây, hạ thấp bậc thềm. Số khác vẫn giữ nguyên kết cấu cũ nhiều năm, chỉ sửa khi có sự cố.
Áp lực từ phía phụ huynh và bài toán trông trẻ sau giờ học
Ở thành phố lớn, phần lớn phụ huynh không thể đón con đúng giờ tan học vì giờ làm việc kết thúc muộn hơn. Nhiều trường mở lớp bán trú và giữ trẻ tới cuối chiều. Trẻ ở lại trường lâu hơn đồng nghĩa với việc ở sân trường, hành lang và các phòng chức năng nhiều giờ hơn. Hoạt động ngoài trời sau giờ học chính khóa cũng tăng, kéo theo rủi ro nếu không có người giám sát kỹ.
Phụ huynh thường chọn trường dựa trên khoảng cách từ nhà tới trường, học phí và thời gian giữ trẻ. Rất ít người có cơ hội quan sát kỹ sân trường vào giờ ra chơi trước khi đăng ký cho con. Khi có sự việc xảy ra ở một trường khác, các nhóm phụ huynh trong thành phố lại rộ lên bàn tán, rồi sau vài ngày câu chuyện lắng xuống.
Điều đáng nói là các trường tư thục và công lập đều chịu áp lực tăng số lớp để đáp ứng nhu cầu. Mật độ học sinh trên một mét vuông sân trường vì thế tăng lên, trong khi diện tích đất dành cho sân gần như không đổi. Ở nhiều khu vực nội thành, trường được xây chen giữa khu dân cư, không còn chỗ mở rộng sân.
An toàn ở trường học nhìn từ chuyện nhỏ mỗi ngày
Một vụ ngã ở sân trường, dù bước đầu không có dấu hiệu tội phạm, vẫn là lời nhắc cho những ai đang có con tuổi tiểu học. Các biện pháp phòng ngừa phần lớn nằm ở những chi tiết rất nhỏ và thường bị xem nhẹ: bo tròn cạnh bồn cây, dán miếng chống trượt ở bậc thềm, phân luồng giờ ra chơi giữa các khối lớp, bố trí thêm người trực ở khu vực có nhiều trẻ chạy.
Phụ huynh cũng có thể hỏi nhà trường những câu cụ thể thay vì câu chung chung. Ví dụ, giờ ra chơi ai trực ở sân, khu vực nào trẻ được chạy, khu vực nào cấm, sân có được kiểm tra định kỳ không. Những câu hỏi đó nghe có vẻ nhỏ nhặt nhưng lại trực tiếp liên quan tới an toàn của con mỗi ngày.
- Kiểm tra bề mặt sân, bậc thềm, bồn cây và các vật cố định trong sân trường.
- Hỏi rõ lịch trực và phân công người giám sát giờ ra chơi, giờ bán trú.
- Theo dõi thông tin từ nhà trường về các hoạt động ngoài lớp học của con.
- Trao đổi với giáo viên chủ nhiệm khi con có dấu hiệu va chạm hoặc té ngã.
Thành phố vận hành theo nhịp riêng của nó, và trường học là một phần trong nhịp đó. Mỗi buổi sáng, hàng trăm nghìn đứa trẻ được đưa tới cổng trường, rồi buổi chiều lại được đón về. Giữa hai thời điểm đó là khoảng thời gian mà phụ huynh gần như không nhìn thấy con mình. Đừng đợi đến khi có sự cố mới hỏi nhà trường về khoảng sân ấy.
Đọc thêm: Cát đỏ tràn đường Phan Thiết – Mũi Né và chuyện đi lại của người Sài Gòn
